Museum Ergens in Nederland 1939-1945 in Emmen is een kleinschalig, maar buitengewoon rijk oorlogsmuseum waar duizenden originele voorwerpen tot en met 1945 het verhaal van de Tweede Wereldoorlog tot leven brengen. Gevestigd aan de Weerdingerhaag 8 in Emmen, midden in Drenthe, vertelt dit museum niet alleen de grote lijnen van de oorlog, maar vooral ook de persoonlijke, lokale verhalen die zich afspeelden ergens in Nederland tussen 1939 en 1945. Daardoor voelt een bezoek hier al snel als een reis door tijd én landschap.
Geschiedenis van Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 opende zijn deuren op 28 maart 2015 en is ontstaan uit de verzamelpassie van Erik Zwiggelaar. Zijn fascinatie begon al in de jaren tachtig, achter het huis van zijn grootouders in Erica, waar een Amerikaanse B-17 bommenwerper was neergestort. Eerst werden resten met het blote oog gezocht, later met een metaaldetector. Uiteindelijk groeide deze hobby uit tot een indrukwekkende collectie die nu in Emmen te zien is. In het museum is een speciale afdeling met bodemvondsten, waaronder onderdelen van deze B-17, die de luchtstrijd boven Drenthe tastbaar maken.
Bovendien is het museum ondergebracht in een stichting: Stichting Museum Ergens in Nederland 1939-1945. De stichting heeft als doel de belangstelling voor de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, de oorzaken en de gevolgen te bevorderen. Dit gebeurt door het verwerven en beheren van originele voorwerpen, het inrichten en in stand houden van het museum, het verzorgen van lezingen en het inrichten van tentoonstellingen. Het museum heeft een ministeriële ontheffing en wapen- en munitieverlof, wat onderstreept dat de collectie zorgvuldig en professioneel wordt beheerd.
Museum Ergens in Nederland 1939-1945: opbouw en collectie
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is overzichtelijk ingedeeld in verschillende afdelingen, waardoor je stap voor stap door de oorlogsjaren wordt geleid. Je begint in de ontvangstruimte, die tevens dienstdoet als verkoopruimte, en loopt daarna langs onder meer de afdeling Boeken en documenten, Nederland mobilisatie, Nederland tijdens de bezetting, Duitse bezetting, Geallieerden, de wapenkamer, oorlogsarcheologie en munitie. Elke ruimte is gevuld met zorgvuldig gedocumenteerde items, variërend van grendelgeweren van de geallieerden en Duitse afstandsmeters tot zakmessen van Canadese militairen.
Een bijzonder onderdeel is de afdeling met wrakstukken van vliegtuigen. Hier vind je een overzicht van toestellen waarvan resten in het museum aanwezig zijn, zoals Focke Wulf FW 190’s, Junkers Ju 88, Messerschmitt Bf 109 en Bf 110, maar ook geallieerde vliegtuigen als Halifax, Lancaster, Wellington, Spitfire, Mosquito, B-17 Flying Fortress, B-24 Liberator, P-38 Lightning en P-51 Mustang. Bij elk toestel worden type, eenheid, datum en locatie vermeld, waardoor je als bezoeker precies ziet waar in Drenthe en omgeving deze vliegtuigen zijn neergekomen.
Daarnaast zijn er talloze persoonlijke objecten met namen en verhalen, gebundeld onder “Namen in het museum”. Denk aan de helm en veldcommunieset van Honorary Major Francis Walker Armstrong, het pistool en documenten van verzetsman Gerrit Gunnink uit Meppel, uniformen van Nederlandse militairen, documenten van inwoners uit Drentse dorpen en een poeziealbum van Inge Winter, die als kind in Westerbork verbleef. Deze namenlijst maakt Museum Ergens in Nederland 1939-1945 tot een plek waar individuele levensverhalen centraal staan.
Bijzondere verhalen in Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Een van de meest aansprekende verhalen in Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is dat van de bruidsjurk gemaakt van een Britse parachute. Susanna Jakoba Klein, verpleegster in Emmen, kreeg van collega’s van haar verloofde Nicolaas Smits een parachute die in een weiland was neergekomen. In geblindeerde nachtelijke uren, achter een oude handnaaimachine, maakte zij een trouwjurk met sluier, tasje, portemonnee en jurken voor bruidsmeisjes. De sluier werd later zelfs gebruikt om een doopjurk voor hun dochter te maken. Dit intieme verhaal, compleet met adressen, data en familiegeschiedenis, geeft het museum een unieke, menselijke dimensie.
Ook het verhaal van Hijman Slap, een van de zogenaamde “diamantmannen”, wordt uitgebreid verteld. Zijn oorlogszakboekje en de reconstructie van zijn levensloop – van Kamp Vught via Westerbork en Bergen-Belsen naar het externe commando Oranienburg – maken duidelijk hoe nauwgezet Museum Ergens in Nederland 1939-1945 met bronnen omgaat. Evenzeer indrukwekkend zijn de verhalen rond souvenirs zoals een Fokker G1 op een zuiger met het opschrift “mei 1940”, waarvan het achterliggende verhaal via oude tijdschriften is gereconstrueerd.
Verder besteedt het museum aandacht aan culturele geschiedenis, bijvoorbeeld via Johnny & Jones, het populaire Joodse duo dat tijdens de bezetting nog slechts beperkt kon optreden en uiteindelijk via Westerbork naar verschillende kampen werd gedeporteerd. Hun Westerbork-serenade en de context van hun optredens worden in het museum aangehaald, waardoor je als bezoeker niet alleen militair materieel ziet, maar ook muziek, theater en dagelijks leven in oorlogstijd.
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 en media
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is regelmatig in de media verschenen. Zo is er een mini-documentaire opgenomen door MuseumTV in het voorjaar van 2020 en was het museum op 6 mei 2019 te zien in het programma Verzamelkoorts (seizoen 3, aflevering 2). Daarnaast werkte het museum mee aan een episode van de Canadese serie War Junk, waarin de nadagen van de Tweede Wereldoorlog in Groningen en Drenthe centraal staan. Ook regionale omroep RTV Drenthe besteedde aandacht aan het museum, onder meer in het programma “In het spoor van de bevrijders” en in een reportage over Erik Zwiggelaar en zijn jeugddroom van een eigen oorlogsmuseum.
Deze media-aandacht onderstreept dat Museum Ergens in Nederland 1939-1945 niet alleen een verborgen parel voor liefhebbers van geschiedenis is, maar ook een erkende plek in het bredere culturele landschap van Drenthe. Daardoor is het museum een logische stop voor toeristen die hun vakantie in Drenthe willen combineren met een verdiepend bezoek aan een authentiek oorlogsmuseum.
Praktische informatie Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is gevestigd aan Weerdingerhaag 8, 7815 LZ Emmen. Het museum werkt met vaste openingsdata en tijden, die per periode worden gepubliceerd. Voor september tot en met november 2026 zijn er bijvoorbeeld openstellingen op diverse vrijdagen, zaterdagen en zondagen, telkens van 13:00 tot 17:00 uur. De exacte data worden op de museumwebsite vermeld en de datums na 29 november 2026 volgen later. Wie op een ander moment wil komen of het museum met een groep inclusief rondleiding wil reserveren, kan contact opnemen via telefoonnummer 06-30720188 of e-mail ergensinnederland19391945@gmail.com.
De entreeprijzen van Museum Ergens in Nederland 1939-1945 zijn bewust laag gehouden. Kinderen tot en met 12 jaar hebben gratis toegang onder begeleiding van een volwassene (maximaal drie kinderen per volwassene). Vanaf 13 jaar bedraagt de entree 3,00 euro. Veteranen mogen gratis naar binnen op vertoon van een veteranenpas, vrijwilligers van musea in Drenthe hebben gratis toegang op vertoon van hun pas en donateurs kunnen eveneens kosteloos het museum bezoeken. Groepen betalen 2,50 euro per persoon vanaf zes betalende personen, terwijl een groep met rondleiding 30,00 euro kost (alleen op afspraak, maximaal 15 personen).
In de ontvangstruimte zijn eenvoudige consumpties verkrijgbaar, zoals koffie en thee voor 1,00 euro, frisdranken als sinas, cola en sinaasappelsap voor 2,00 euro en repen als Mars, Bounty of Bros voor 1,00 euro. Daarnaast biedt Museum Ergens in Nederland 1939-1945 lezingen en tentoonstellingen aan, variërend van eenvoudige lezingen tot tentoonstellingen met presentatie en lezing. Ook is het mogelijk om items te lenen voor externe tentoonstellingen, tegen een tarief vanaf 25,00 euro.
Beleving in Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Het gastenboek van Museum Ergens in Nederland 1939-1945 laat zien hoe bezoekers hun ervaring beleven. Reacties variëren van gezinnen die tijdens hun vakantie “een geweldig museum” ontdekten, tot verzamelaarsverenigingen die een themadag organiseerden en onder de indruk waren van de groeiende collectie. Bezoekers roemen de ordelijke presentatie, de duidelijke beschrijvingen en vooral de enthousiaste uitleg van Erik, die met passie en kennis rondleidingen verzorgt. Veel gasten geven aan dat één bezoek eigenlijk niet genoeg is, omdat er zoveel te zien en te lezen valt.
Ook scholen weten Museum Ergens in Nederland 1939-1945 goed te vinden. Klassen uit Emmen en omgeving komen voor spreekbeurten, projecten of themadagen langs en krijgen uitgebreide toelichting bij de collectie. In het gastenboek zijn meerdere berichten van leerkrachten te vinden die aangeven dat hun leerlingen het museum “erg interessant” vonden en dat ze graag terugkomen. Daarmee is het museum een waardevolle educatieve bestemming voor basisscholen en voortgezet onderwijs.
Bovendien draagt de sfeer in het museum bij aan de beleving. Tijdens openingsuren is er een vlaggenparade uit dankbaarheid voor de bevrijders en soms wordt er muziek gedraaid op een ouderwetse pick-up, wat de tijdsgeest voelbaar maakt. De combinatie van tastbare objecten, persoonlijke verhalen en een warme ontvangst maakt Museum Ergens in Nederland 1939-1945 tot een plek waar geschiedenis niet afstandelijk is, maar dichtbij komt.
Tips voor toeristen bij Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Wie Museum Ergens in Nederland 1939-1945 bezoekt, kan het bezoek goed combineren met andere activiteiten in Emmen en Drenthe. Plan bijvoorbeeld een middag in het museum en neem daarna de tijd om de omgeving te verkennen, waar veel van de beschreven locaties – zoals Erica, Noord-Sleen en Schoonebeek – nog altijd in het landschap herkenbaar zijn. Het is aan te raden vooraf de openingsdata te controleren en bij een groepsbezoek tijdig een afspraak te maken, zodat je zeker bent van een rondleiding.
Verder is het handig om wat extra tijd in te plannen. Door de vele verhalen en details in Museum Ergens in Nederland 1939-1945 blijven bezoekers vaak langer dan verwacht. Neem dus rustig plaats in de ontvangstruimte, drink een kop koffie en blader door de documentatie. Voor kinderen is het leuk om vooraf een opdracht of spreekbeurtthema te bedenken, zodat ze gericht kunnen kijken en vragen stellen. Zo wordt een bezoek aan dit museum een waardevol onderdeel van je vakantie in Nederland.
FAQ Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Wat is Museum Ergens in Nederland 1939-1945 precies?
Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is een particulier oorlogsmuseum in Emmen, waar duizenden originele voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog worden tentoongesteld. Het museum vertelt zowel algemene oorlogsverhalen als persoonlijke, lokale verhalen uit Drenthe en de rest van Nederland.
Waar ligt Museum Ergens in Nederland 1939-1945?
Het museum ligt aan Weerdingerhaag 8, 7815 LZ Emmen. Dit adres is zowel het postadres als het bezoekadres van Stichting Museum Ergens in Nederland 1939-1945.
Wanneer is Museum Ergens in Nederland 1939-1945 geopend?
Het museum werkt met vaste openingsdata en tijden, bijvoorbeeld op geselecteerde vrijdagen, zaterdagen en zondagen van 13:00 tot 17:00 uur in de periode september tot en met november 2026. De actuele data worden op de museumwebsite vermeld en latere periodes volgen.
Wat kost een bezoek aan Museum Ergens in Nederland 1939-1945?
Kinderen tot en met 12 jaar hebben gratis toegang onder begeleiding van een volwassene. Vanaf 13 jaar bedraagt de entree 3,00 euro. Groepen betalen 2,50 euro per persoon vanaf zes betalende personen, terwijl een groep met rondleiding 30,00 euro kost (maximaal 15 personen, op afspraak).
Is Museum Ergens in Nederland 1939-1945 geschikt voor scholen?
Ja, scholen bezoeken het museum regelmatig. Klassen krijgen een rondleiding en kunnen vragen stellen over de collectie. In het gastenboek zijn meerdere positieve reacties van leerkrachten en leerlingen te lezen, wat aangeeft dat het museum zeer geschikt is voor educatieve bezoeken.
Welke bijzondere objecten zijn er in Museum Ergens in Nederland 1939-1945?
Het museum heeft onder meer een bruidsjurk gemaakt van een Britse parachute, een uitgebreide collectie wrakstukken van vliegtuigen, persoonlijke documenten van verzetsmensen en militairen, een poeziealbum uit Westerbork en diverse wapens en uniformen uit zowel Nederlandse als geallieerde en Duitse hoek.
Hoe kan ik contact opnemen met Museum Ergens in Nederland 1939-1945?
Je kunt contact opnemen via telefoonnummer 06-30720188 of per e-mail via ergensinnederland19391945@gmail.com. Voor groepsbezoeken en rondleidingen is het verstandig vooraf een afspraak te maken.
Bronnen Museum Ergens in Nederland 1939-1945
Dit artikel over Museum Ergens in Nederland 1939-1945 is gebaseerd op de volgende officiële, niet-commerciële bronnen:
