Laatste update 19/03/2026 door Johan
Wie de vaarroute van Vlieland naar Texel via de Noordzee kiest, merkt al snel dat dit geen gewone oversteek is. Het is een tocht die begint bij de ligging van twee eilanden die eeuwenlang hun eigen rol speelden in de Waddenzee: Vlieland als stille buitenpost, Texel als het bedrijvige voorportaal van de Noordzee. De geschiedenis van deze wateren is er een van handel, visserij en soms strijd tegen de elementen. Als je hier vaart, voel je dat verleden nog steeds — in de stroming, in de geur van zout en wier, en in de manier waarop de horizon zich telkens opnieuw opent.
Vlieland ligt als een langgerekte zandbank tussen de Waddenzee en de Noordzee, met aan de westkant de Vliehors: een uitgestrekte zandvlakte die bijna buitenaards aandoet. Texel ligt zuidelijker, robuuster, met zijn hoge duinen en de markante vuurtoren bij De Cocksdorp. De afstand tussen beide eilanden lijkt klein op de kaart, maar op zee voelt het groter, ruimer, vrijer. De vaarroute van Vlieland naar Texel via de Noordzee is ongeveer 35 zeemijlen, maar het is vooral een ervaring die je niet in cijfers kunt vangen.
Vaarroute van Vlieland naar Texel: vertrek vanaf Vlieland
Ik vertrek meestal zo’n half uur na hoogwater. Dat voelt bijna als een klein ritueel: de laatste stroom mee, de haven achter je, de wind die net genoeg druk in het zeil zet om de motor uit te kunnen zetten. Zodra je de Vliesloot uit bent, rond je het eiland en volg je de betonning westwaarts langs de kust. Het water ruikt hier anders dan in de Waddenzee — frisser, opener, alsof het meer zuurstof bevat.
Voorbij het badpaviljoen moet je verder naar buiten, weg van de ondieptes die zich verraderlijk snel verplaatsen. Bij boei ZS5 kun je naar bakboord draaien om langs het eiland te koersen. Schepen met geringe diepgang kunnen dat soms al eerder doen, maar ik merk dat ik liever iets te veel ruimte neem dan te weinig. De zee vergeeft weinig.
Langs de Vliehors en richting het Eierlandse Gat
Net wanneer je denkt dat je Vlieland achter je laat, strekt de Vliehors zich uit als een enorme zandtong. Soms hoor je in de verte het gedreun van oefeningen van de luchtmacht. Die worden aangekondigd via VHF‑kanaal 02 (Brandaris), maar zelfs zonder die melding voel je dat dit een plek is waar mens en natuur elkaar met respect benaderen.
Vanaf hier koers je richting het Eierlandse Gat. Houd afstand van de kust en blijf op zee langs de kardinale boei EG2. De ondiepten hier zijn grillig; ik heb ze ooit bij laagwater gezien vanaf het strand, en het is verbazingwekkend hoe snel het water daar wegtrekt. Op zee wil je daar niet terechtkomen.
Op heldere dagen zie je de vuurtoren van De Cocksdorp al vroeg opdoemen. Het is een geruststellend baken, alsof Texel je uitnodigt om door te varen.
De nadering van Texel
Vanaf het Eierlandse Gat kun je in een rechte lijn richting MG2 varen, aan de onderzijde van Texel. Je passeert De Koog, waar de duinen soms net boven de branding uitsteken. Bij goed zicht zie je de eerste betonning al liggen, maar laat je niet verleiden om te vroeg naar binnen te sturen. De stroming kan hier stevig zijn, vooral bij westenwind.
Het Molengat ligt verleidelijk dichtbij, maar het gebied staat bekend om zijn verraderlijke karakter. Bij harde wind of laagwater kan het ronduit gevaarlijk zijn. Verkeerscentrale Den Helder op kanaal 62 geeft actuele informatie, en ik raad aan dat kanaal altijd te beluisteren.
Waarom de route via Marsdiep geschikter is
Het Molengat lijkt op de kaart een kort lijntje, maar in werkelijkheid is het een route die je alleen met veel ervaring en perfecte timing wilt nemen. Voor een schip met 2 meter diepgang en 50 centimeter kielspeling is het eerder een mijnenveld dan een snelweg. Verzanding, gebrek aan betonning en sterke stroming maken het onvoorspelbaar.
De alternatieve route via de Noordzee en het Marsdiep biedt meer ruimte, betere markering en voorspelbare dieptes. Het voelt rustiger, overzichtelijker — en eerlijk gezegd ook mooier.
Vaarroute van Vlieland naar Texel via Marsdiep
Vanaf Vlieland volg je opnieuw de betonning westwaarts, rondt het eiland en vaart richting het Eierlandse Gat. Houd boei ZS5 en later EG2 aan om de ondiepten te vermijden. Daarna koers je langs Texel richting MG2.
Bij boei T2 vaar je het Marsdiep binnen. De rode betonning houd je aan bakboord. Hier moet je alert zijn: veerboten varen snel, hebben voorrang en zijn beperkt manoeuvreerbaar. Via kanaal 62 kun je hun vertrektijden volgen. Grote schepen passeren regelmatig; ik kijk altijd twee keer achterom voordat ik een koerswijziging maak.
Aankomst in Oudeschild
Vanaf boei T8 kun je richting T12 varen, de ingang van de haven van Oudeschild. De stroming kan je hier opzij zetten, dus ik neem altijd iets meer ruimte dan strikt nodig. Eenmaal binnen ga je stuurboord uit, langs de vissersschepen, richting de jachthaven. In de passantenhaven kies je zelf een vrije box; per steiger staat aangegeven welke lengtes waar passen.
Vergelijking van de routes
| Kenmerk | Noordzee-route via Marsdiep | Molengat-route |
|---|---|---|
| Diepgang geschikt | Ja, bij normaal tij | Alleen bij hoogwater |
| Betonning | Volledig betond | Geen betonning sinds 2013 |
| Navigatiegemak | Duidelijke markering | Visuele waarneming vereist |
| Risico op vastlopen | Klein | Hoog bij verkeerde timing |
| Wind- en stromingsgevoelig | Voorspelbaar | Verraderlijk |
Een tocht die blijft hangen
De vaarroute van Vlieland naar Texel via de Noordzee is meer dan een verbinding tussen twee eilanden. Het is een tocht die je meeneemt langs zandplaten, duinen, open water en een horizon die telkens verandert. Je voelt de kracht van de zee, maar ook de rust die ervan uitgaat. En de aankomst in Oudeschild — met zijn vissersschepen, bedrijvigheid en warme sfeer — maakt het helemaal af.
Bronnen
Officiële bronnen waarop dit artikel is gebaseerd:
- https://www.knmi.nl
- https://www.hydro.nl (Hydrografische Dienst)
- https://www.kustwacht.nl
- https://www.rijkswaterstaat.nl
- https://www.vts-nl.nl (Verkeerscentrale Den Helder)
