Het Rijk der Duizend Eilanden ligt bij Broek op Langedijk in Noord-Holland, in de gemeente Dijk en Waard. Het gebied maakt deel uit van de historische Geestmerambachtpolder en wordt lokaal vaak Oosterdel genoemd. Het vormt een groen waterrijk landschap tussen Alkmaar, Heerhugowaard en de West-Friese polder.
Geschiedenis van het Rijk der Duizend Eilanden
Tussen de tiende en twaalfde eeuw werd het veen hier ontgonnen, eerst vanuit Bergen en Schoorl richting het binnenland. Vervolgens ontstonden meren als het Ooster- en Zuiderdel, die later door dijken werden beschermd. Daarna legden boeren duizenden kleine akkers aan op eilandjes, bereikbaar per schuit, waardoor het bijzondere Rijk der Duizend Eilanden ontstond.
In de zeventiende eeuw veranderde het gebruik van het land van veeteelt naar akkerbouw, vooral kolenteelt. Rond 1900 bestond bijna alle landbouwgrond uit koolakkers, die via het water naar markten werden vervoerd. Later, tussen 1968 en 1974, zorgde ruilverkaveling ervoor dat veel sloten verdwenen. Toch bleef het zuidelijke deel van het Rijk der Duizend Eilanden als uniek vaar- en natuurgebied bestaan.
Rijk der Duizend Eilanden beleven op het water
Vandaag kun je het Rijk der Duizend Eilanden vooral vanaf het water ervaren. Bij Museum BroekerVeiling in Broek op Langedijk huur je eenvoudig een bootje of stap je aan boord van een rondvaart. Vervolgens vaar je langs smalle sloten, groene eilandjes en oude tuinderspercelen. Daardoor krijg je een goed beeld van het vroegere leven in dit bijzondere waterland.
Daarnaast starten bij de BroekerVeiling verschillende wandel- en fietsroutes door het gebied. De Duizend Eilandenroute en het Eerstelingenpad voeren langs de Oosterdelplas en over grasdijken met uitzicht op het eilandenrijk. Hierdoor combineer je cultuur, natuur en beweging op één dag. Toch blijft het water overal aanwezig, wat elke route een eigen sfeer geeft.
Tijdens mijn bezoek viel op dat je overal vogels hoort, terwijl in de verte een boot zacht door de sloot glijdt. Tip van een local: kies een doordeweekse ochtend, dan is het extra stil op het water.
Wetenswaardigheden voor toeristen in het Rijk der Duizend Eilanden
Het Rijk der Duizend Eilanden werd al in de jaren dertig van de vorige eeuw als toeristische trekpleister gepromoot. Nog steeds is het gebied ideaal voor een dagtocht of korte vakantie. Bovendien vertelt elke akker een verhaal over hard werken met de hand, zonder machines. Daardoor voelt een bezoek bijna als een levende geschiedenisles in de open lucht.
Museum BroekerVeiling is een absolute aanrader. Hier zie je hoe tuinders vroeger met hun schuiten door de veilingzaal voeren, terwijl kopers langs de kade boden. Vervolgens kun je zelf meedoen aan een veiling en groente kopen. Daarnaast biedt het museum educatieve tentoonstellingen, rondleidingen en speciale activiteiten voor kinderen, waardoor het voor gezinnen erg geschikt is.
Verder is het natuur- en recreatiegebied Geestmerambacht vlakbij. Hier vind je zwemstranden, rietoevers, wandelpaden en een grote camping. Daardoor kun je een actieve dag in het Rijk der Duizend Eilanden combineren met een ontspannen middag aan het meer. Ook vogelliefhebbers komen aan hun trekken, want regelmatig worden er reigers, ijsvogels en andere bijzondere soorten gezien.
Tip van een local: combineer een korte vaartocht door het Rijk der Duizend Eilanden met een wandeling in Geestmerambacht. Eerst geniet je van het stille water tussen de eilandjes. Daarna loop je langs het meer en sluit je af op een terras bij de BroekerVeiling. Zo proef je in één dag de sfeer van de hele regio.
Plaatsen in deze omgeving
Rond het Rijk der Duizend Eilanden liggen veel interessante plaatsen voor een uitstapje. Alkmaar (10 km) biedt historische grachten en de beroemde kaasmarkt. Heerhugowaard (5 km) heeft moderne winkels en een theater. Daarnaast liggen Oudkarspel (3 km), Noord-Scharwoude (2 km) en Zuid-Scharwoude (3 km) vlakbij, met dorpssfeer en lokale evenementen.
Verder zijn Sint Pancras (7 km) en Koedijk (8 km) leuke doelen voor een fietstocht langs het kanaal. Schoorl (20 km) en Bergen (18 km) liggen iets verder, maar bieden duinen, bos en strand. Bovendien is Hoorn (25 km) een mooie historische stad aan het Markermeer. Daardoor vormt het Rijk der Duizend Eilanden een uitstekend startpunt voor verkenning van heel Noord-Holland.
Praktische info voor je bezoek aan het Rijk der Duizend Eilanden
Het Rijk der Duizend Eilanden is het best bereikbaar via Broek op Langedijk. Je kunt met de auto parkeren bij de BroekerVeiling of bij het Toeristisch Overstappunt Broekerveiling. Vervolgens stap je daar op de boot of volg je een gemarkeerde wandelroute. Openbaar vervoer naar Broek op Langedijk is mogelijk via busverbindingen vanuit Alkmaar en Heerhugowaard.
Omdat het gebied kwetsbaar is, gelden er regels voor natuur en veiligheid. Honden zijn op sommige routes niet toegestaan en op het water moet je rekening houden met smalle sloten. Daarom is het verstandig vooraf informatie te bekijken op de sites van gemeente Dijk en Waard en het wandelnetwerk. Zo ga je goed voorbereid op pad en blijft het Rijk der Duizend Eilanden mooi voor iedereen.
FAQ over Rijk der Duizend Eilanden
Waar ligt het Rijk der Duizend Eilanden?
Het Rijk der Duizend Eilanden ligt direct ten oosten van Broek op Langedijk in Noord-Holland, in de gemeente Dijk en Waard. Het gebied maakt deel uit van de Geestmerambachtpolder en wordt ook wel Oosterdel genoemd.
Hoe kan ik het Rijk der Duizend Eilanden bezoeken?
Je bezoekt het Rijk der Duizend Eilanden het makkelijkst via Museum BroekerVeiling of het Toeristisch Overstappunt Broekerveiling. Daar kun je een boot huren, een rondvaart boeken of een gemarkeerde wandelroute volgen.
Wat is er te doen in het Rijk der Duizend Eilanden?
Je kunt varen tussen de eilandjes, wandelen over grasdijken, een veiling bijwonen in Museum BroekerVeiling en de natuur van Geestmerambacht ontdekken. Daarnaast zijn er in de omgeving dorpen en steden met cultuur, winkels en horeca.
Is het Rijk der Duizend Eilanden geschikt voor kinderen?
Ja, het gebied is zeer geschikt voor kinderen. Museum BroekerVeiling biedt interactieve activiteiten en op het water zijn korte, veilige vaartochten mogelijk. Wel is begeleiding belangrijk, omdat de sloten smal zijn.
