Hijkerveld, Drenthe

Tussen de dorpen Hijken en Oranje ligt een van de grootste en meest karakteristieke heidegebieden van Drenthe: het Hijkerveld. Met ruim duizend hectare aan heide, vennen, veenrestanten en bossen is dit een landschap waar natuur en historie elkaar voortdurend raken. Wie hier wandelt, loopt letterlijk door duizenden jaren geschiedenis. Van prehistorische grafheuvels tot eeuwenoude karrensporen en van grazende kuddes tot stille vennetjes: het Hijkerveld is Drenthe op haar mooist.

Het gebied wordt beheerd door Stichting Het Drentse Landschap en maakt deel uit van het Natura 2000‑netwerk. Het is een plek waar rust, ruimte en cultuurhistorie samenkomen en waar je elk seizoen een ander landschap aantreft.

Een landschap gevormd door duizenden jaren geschiedenis

Het Hijkerveld is al sinds de Steentijd bewoond. De sporen daarvan zijn nog altijd zichtbaar in het landschap. Prehistorische grafheuvels liggen verscholen tussen de heide, terwijl karrensporen en celtic fields – kleine akkertjes uit de IJzertijd, omzoomd door lage wallen – herinneren aan een tijd waarin boeren hier hun gewassen verbouwden.

Ook de Romeinen trokken door dit gebied, al lieten zij minder zichtbare sporen achter. In de eeuwen daarna werd het Hijkerveld vooral gebruikt als graasgebied. Die traditie leeft nog steeds voort: dagelijks trekt een kudde Schoonebeker heideschapen vanaf de schaapskooi bij Hijken de hei op. De schapen houden de heide open en zorgen ervoor dat het gebied niet dichtgroeit met bomen en struiken.

Naast de schapen lopen er ook Schotse Hooglanders. Met hun ruige vacht en imposante horens zijn ze een opvallende verschijning in het open veld. Ze helpen mee aan het beheer van het gebied door jonge boompjes weg te grazen.

Weidsheid, stilte en afwisseling

Het Hijkerveld staat bekend om zijn enorme openheid. De heide strekt zich uit tot aan de horizon, afgewisseld met kleine vennetjes, natte veenrestanten en bosranden. Die variatie maakt het gebied aantrekkelijk voor wandelaars en natuurliefhebbers.

Vennetjes en veenrestanten

De vennen zijn belangrijke leefgebieden voor libellen, amfibieën en watervogels. In de zomer zie je libellen boven het water dansen, terwijl in het voorjaar de roep van kikkers en padden het landschap vult.

Landgoed Korteweg en de tiensprong

Aan de westzijde grenst het Hijkerveld aan landgoed Korteweg. Hier komen verschillende paden samen bij een bijzondere tiensprong: een kruising waar tien paden elkaar ontmoeten. Het is een markant punt in het landschap en een geliefde plek voor wandelaars.

Vogelreservaat Diependal

In het noorden van het Hijkerveld ligt Diependal, een voormalig vloeiveldencomplex van een aardappelmeelfabriek. Tegenwoordig is het een paradijs voor moeras‑ en watervogels. Via een 162 meter lange tunnel bereik je een vogelkijkhut midden in het gebied. Van maart tot november kun je hier bijzondere soorten observeren, waaronder de zeldzame roodhalsfuut.

Diependal is een van de meest bijzondere vogelgebieden van Drenthe en een must‑see voor vogelliefhebbers.

Wandelen op het Hijkerveld

Het Hijkerveld is uitstekend toegankelijk voor wandelaars. Er zijn twee gemarkeerde wandelroutes die je langs de mooiste plekken van het gebied voeren.

Wandelroute 4 kilometer

Een korte, toegankelijke route die je een goede indruk geeft van de heide, de vennen en de grazers. Ideaal voor gezinnen of een korte wandeling.

Wandelroute 7 kilometer

Deze langere route voert je dieper het gebied in en laat je meer van de cultuurhistorische elementen zien, zoals grafheuvels en karrensporen. De route is afwisselend en biedt prachtige vergezichten.

Fietsroute van 45 kilometer

Rondom het Hijkerveld ligt een schitterende fietsroute van 45 kilometer. Deze route voert door bos, langs heidevelden en door de omliggende dorpen. Het is een perfecte manier om het gebied in een dag te verkennen.

Hondenbeleid

Vanwege de grazers zijn honden binnen de afrasteringen niet toegestaan. Dit draagt bij aan de rust en veiligheid van het gebied.

Flora en fauna

Het Hijkerveld is rijk aan bijzondere planten en dieren. De heide wordt gedomineerd door struikheide en dopheide, terwijl in de natte delen veenmos en zonnedauw groeien.

In het gebied leven onder andere:

  • reeën
  • vossen
  • dassen
  • boommarters
  • talloze vogelsoorten, waaronder roodborsttapuiten, veldleeuweriken en watersnippen

In Diependal kun je bovendien moerasvogels en zeldzame soorten zoals de roodhalsfuut zien.

Praktische informatie voor bezoekers

Startpunt wandelroutes

De wandelroutes starten bij de schaapskooi in Hijken. Vanaf hier volg je de gemarkeerde routes.

Beste tijd om te bezoeken

  • Voorjaar: bloeiende voorjaarsplanten en actieve vogels
  • Zomer: paarse heide en libellen bij de vennen
  • Herfst: warme kleuren en rustige paden
  • Winter: stille heide en kans op bijzondere wintervogels

Voorzieningen

  • parkeerplaats bij de schaapskooi
  • informatiepanelen
  • vogelkijkhut in Diependal (bereikbaar via tunnel)
  • horeca in Hijken, Oranje en Beilen

Tips

  • draag stevige schoenen
  • neem een verrekijker mee
  • blijf op de paden
  • houd rekening met grazers

Waarom het Hijkerveld zo bijzonder is

Het Hijkerveld is een van de meest authentieke natuurgebieden van Drenthe. De combinatie van prehistorische sporen, grazende kuddes, uitgestrekte heide en stille vennetjes maakt het tot een plek waar je de geschiedenis kunt voelen. Het is een gebied dat je uitnodigt om te dwalen, te ontdekken en tot rust te komen.

Of je nu komt voor een korte wandeling, een lange fietstocht of een bezoek aan Diependal: het Hijkerveld laat je Drenthe zien zoals het ooit was – en zoals het gelukkig nog steeds bestaat.

Bronnenlijst

Share