’s‑Heerenberg, Gelderland

Laatste update 19/12/2025 door Redactie

’s‑Heerenberg ligt in de Gelderse streek de Liemers en maakt deel uit van de gemeente Montferland. De stad grenst direct aan Duitsland en ligt nabij Emmerich (3 km), Doetinchem (12 km), Zeddam (3 km), Stokkum (2 km), Azewijn (4 km) en Beek (6 km). Ook Didam (10 km) en Braamt (5 km) liggen in de omgeving. Deze ligging maakt de stad aantrekkelijk voor toeristen die de regio willen verkennen.

Verklaring van de naam ’s‑Heerenberg

De naam verwijst naar het bezit van de heren van den Bergh. Het woord “berg” duidt op de ligging tegen het heuvelachtige Montferland. In de streektaal wordt de stad ook wel ’s‑Heerenbarg of Sirrebarg genoemd. De naam benadrukt de historische verbondenheid met het adellijke geslacht dat hier eeuwenlang invloedrijk was.

Geschiedenis ’s‑Heerenberg

In 1379 kreeg ’s‑Heerenberg stadsrechten van Willem I van den Bergh. In de 19e eeuw was de stad korte tijd een zelfstandige gemeente, maar sinds 1821 maakt zij deel uit van Bergh en vanaf 2005 van Montferland. Het kasteel Huis Bergh vormt het historische hart van de stad. Hier zetelden de heren van den Bergh. Het kasteel is tot eind 2026 gesloten voor renovatie, maar de tuinen en het landgoed zijn toegankelijk.

Het oude centrum met stadsmuren en het parkbos De Plantage geeft een goed beeld van de middeleeuwse stad. Het Neije Raethuys uit 1531 verving het oudere raadhuis en fungeerde eeuwenlang als bestuurscentrum. Het gebouw werd in de Eerste Wereldoorlog gerestaureerd en wordt nu gebruikt voor huwelijken en bijeenkomsten. Ook de Boetselaersborg, een klein kasteeltje dat bij Huis Bergh hoort, maakt deel uit van het erfgoed.

’s‑Heerenberg telt 30 rijksmonumenten en 49 gemeentelijke monumenten. Religie speelde een rol in de stad. De Pancratiuskerk van Alfred Tepe is een voorbeeld van neogotiek en staat midden in het centrum. Google Maps De Nederlands Hervormde kerk ligt naast Huis Bergh. De voormalige synagoge is verdwenen, maar een gedenksteen herinnert aan de Joodse gemeenschap.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ’s‑Heerenberg als eerste stad ten noorden van de Rijn bevrijd door Canadese troepen. Ter herinnering staat sinds 2010 een Canadees kanon op de Bleek. De ligging aan de grens met Duitsland maakte de stad altijd belangrijk. Er zijn vier grensovergangen, waaronder de Nieuwe Grens richting Emmerich en de groene overgang bij De Linthorst.

Toeristische wetenswaardigheden ’s‑Heerenberg

Het Stadsmuseum Bergh is gevestigd in het Joannes van Esserenhuis en toont lokale geschiedenis en kunst. Google Maps Het museum is geopend van woensdag tot en met zondag en biedt interactieve tentoonstellingen.

De Plantage ligt op loopafstand (3 km) van het centrum en is een parkbos dat ideaal is voor wandelingen. Het Montferland ligt op fietsafstand (7 km) en biedt heuvels tot 93 meter hoog. Hier zijn wandelroutes en fietspaden door bossen en langs historische plekken. Reeën, vossen en vele vogelsoorten worden hier gezien.

Het Mechteld ten Ham weekend vindt jaarlijks plaats en staat in 2026 gepland voor 28 tot en met 30 augustus. Het evenement herdenkt de vrouw die in 1605 als vermeende heks werd verbrand.

Carnaval is een ander hoogtepunt. Tijdens deze dagen heet de stad Waskupenstad en trekken tienduizenden bezoekers naar de optochten en feesten.

De Montferland Run is in 2023 gestopt. In plaats daarvan wordt in januari 2026 de Montferland Halve Marathon georganiseerd. Dit sportieve evenement trekt hardlopers uit binnen- en buitenland.

Leuke dingen voor kinderen

Kinderen kunnen zich uitleven in speeltuinen, sportclubs en het zwembad van het Laco Sportcentrum. Huis Bergh organiseert speciale kinderactiviteiten zodra het weer opent. Ook de Montferland Halve Marathon heeft een jeugdloop. In de omgeving zijn kinderboerderijen en natuurgebieden waar kinderen dieren kunnen zien en spelen.

Gemeente Montferland

De gemeente Montferland bestaat uit de stad ’s‑Heerenberg en dorpen als Azewijn, Beek, Braamt, Kilder, Lengel, Loerbeek, Loil, Nieuw‑Dijk, Stokkum en Zeddam. Daarnaast zijn er buurtschappen zoals o.a. Greffelkamp, Heide, Holthuizen, Klein‑Azewijn, Oud‑Dijk, Vethuizen, Vinkwijk en Wijnbergen. Didam is de hoofdplaats van de gemeente.

Bronnen

Share