Laatse update 04/03/2026 door Johan
Aan de rand van de jachthaven van Oost-Vlieland ligt een plek waar traditie, vakmanschap en moderne hulpverlening samenkomen: het KNRM-reddingstation Vlieland. Al sinds de oprichting van de landelijke reddingmaatschappij in 1824 staan vrijwilligers op het eiland dag en nacht klaar om mensen in nood te helpen. Voor bezoekers is het een unieke kans om een van de meest karakteristieke onderdelen van het eilandleven van dichtbij te ervaren.
Een rijke geschiedenis van reddingswerk
De geschiedenis van reddingsacties op Vlieland gaat verder terug dan de oprichting van de KNRM. In de 18e eeuw waren strandingen op de Vliehors en in het zeegat tussen Vlieland en Terschelling aan de orde van de dag. De eerste gedocumenteerde reddingboot op Vlieland dateert uit 1769, een open houten sloep van ongeveer 6,5 meter, geroeid door tien mannen. Deze vroege redders waren eilanders die hun leven riskeerden zonder de middelen die we nu vanzelfsprekend vinden.
In 1824 werd de Noord- en Zuid-Hollandsche Redding Maatschappij opgericht, de voorloper van de huidige KNRM. Vlieland kreeg al snel een eigen station, dat in de loop van de 19e eeuw meerdere keren van locatie wisselde. Rond 1850 werd bij het Posthuys een reddingbootschuur gebouwd, nadat een eerdere schuur door hoog water was verwoest. Vanaf hier vertrokken decennialang de iconische paardenreddingboten, getrokken door sterke eilander paarden over het strand richting de branding.
In 1989 werd het reddingstation bij het Posthuys opgeheven. Het historische boothuis is inmiddels gerestaureerd en vormt een tastbare herinnering aan de tijd van de paardenreddingen. Het huidige station bevindt zich in de jachthaven van Oost-Vlieland, waar moderne techniek en eeuwenoude tradities samenkomen.
Bijzondere reddingsacties en verhalen
Het reddingstation van Vlieland staat bekend om zijn veelzijdige inzet. Van hulp aan watersporters tot zoekacties op de Vliehors: de vrijwilligers zijn breed inzetbaar. Enkele recente gebeurtenissen illustreren de diversiteit van hun werk.
Redding van een jonge bruinvis
In 2024 strandde een jonge bruinvis bij Oost-Vlieland. Vrijwilligers van de KNRM hielden het dier nat en vervoerden het met het kusthulpverleningsvoertuig naar de haven. Daar werd het dier overgedragen aan SOS Dolfijn, dat het verder verzorgde in Harlingen. De bruinvis kreeg de naam Frenkie en werd na herstel weer vrijgelaten.
Hulp aan gestrande voertuigen op de Vliehors
De Vliehors, ook wel de Sahara van het Noorden genoemd, is een uitgestrekt natuurgebied waar voertuigen soms vastlopen. In 2025 kwam de Vliehorsexpres, de bekende strandbus, vast te zitten. Het kusthulpverleningsvoertuig van de KNRM bracht alle passagiers veilig terug naar het dorp. Dergelijke acties komen vaker voor, vooral bij slecht zicht of verraderlijke zandplaten.
Vrijwilligers met indrukwekkende staat van dienst
De KNRM draait volledig op vrijwilligers. Een van hen is Melle van Laar, die in bijna twintig jaar tijd honderden mensen en dieren heeft geholpen. Zijn inzet werd in 2025 bekroond met oorkondes voor zijn 10- en 15-jarig jubileum. Zulke langdurige betrokkenheid is kenmerkend voor het eiland, waar reddingswerk vaak van generatie op generatie wordt doorgegeven.
Het moderne reddingstation
Het huidige station in de jachthaven is uitgerust met moderne faciliteiten die passen bij de eisen van deze tijd. Het team bestaat uit schippers, opstappers en chauffeurs die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de inzet op zee, strand en duin.
- Reddingboten: Het station beschikt over meerdere vaartuigen, waaronder de moderne reddingboot Chaterina D, die in 2025 officieel werd gedoopt. Deze snelle en wendbare boot is geschikt voor uiteenlopende omstandigheden.
- Drijvend boothuis: Het boothuis is speciaal ontworpen voor snelle uitrukken en efficiënte opslag van materiaal.
- Kusthulpverleningsvoertuig (KHV): Dit voertuig wordt ingezet op de Vliehors, het strand en in de duinen, waar reguliere voertuigen niet kunnen komen.
- Gemiddeld 50 inzetten per jaar: De meldingen variëren van medische evacuaties tot zoekacties en hulp aan watersporters.
Daarnaast werkt de KNRM regelmatig samen met de medische helikopter die op Vlieland gestationeerd is. Deze samenwerking is cruciaal bij medische evacuaties waarbij snelheid van levensbelang is.
Toekomstplannen en samenwerking
De KNRM investeert voortdurend in vernieuwing. Op Vlieland ligt de focus op duurzaamheid, opleiding en internationale samenwerking. Jongeren van de Eilandschool krijgen les in zelfredzaamheid, reddend zwemmen en het herkennen van muien. Ook wordt er samengewerkt met Brandweer Vlieland om kennis te delen.
Een bijzonder voorbeeld van internationale samenwerking is de overdracht van de voormalige reddingboot Huibert Dijkstra aan Kroatië, waar het schip nog jaren dienst zal doen. Zo krijgt een stukje Vlielander geschiedenis een tweede leven aan de Adriatische kust.
Bezoek het reddingstation
Voor toeristen is een bezoek aan het reddingstation een van de meest bijzondere ervaringen op Vlieland. In de zomermaanden organiseert de KNRM regelmatig Open Boothuis-avonden. Bezoekers kunnen dan de reddingboten bekijken, uitleg krijgen van vrijwilligers en meer leren over de geschiedenis van het station.
Ook buiten deze avonden is het de moeite waard om langs de jachthaven te wandelen. Met een beetje geluk zie je de reddingboot uitvaren voor een oefening of een echte inzet.
Tip van een local: vraag tijdens een Open Boothuis-avond eens naar de verhalen achter de oude paardenreddingen. Vrijwilligers vertellen graag hoe het er vroeger aan toe ging en welke tradities nog steeds voortleven.
Praktische informatie voor bezoekers
- Locatie: Jachthaven Oost-Vlieland
- Open Boothuis: In de zomermaanden, data worden aangekondigd via de KNRM-website
- Doneren: De KNRM werkt volledig zonder overheidssubsidie en is afhankelijk van donateurs
- Veiligheid op het strand: Let op muien, volg aanwijzingen van reddingsbrigade en KNRM
Waarom KNRM Vlieland zo bijzonder is
Het reddingstation op Vlieland is meer dan een operationele post. Het is een levend monument van solidariteit, eilandliefde en vakmanschap. Vrijwilligers staan klaar in weer en wind, vaak zonder dat iemand het ziet. Hun inzet maakt het eiland veiliger voor bewoners, watersporters en toeristen.
Wie Vlieland bezoekt, kan niet om de aanwezigheid van de KNRM heen. Het is een essentieel onderdeel van het eilandleven en een bron van trots voor de gemeenschap.
