Laatse update 12/02/2026 door Johan

Plaatsen > Vlieland

Vlieland is één van vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden en kenmerkt zich met name door het uitgesproken rustige karakter. Het eiland heeft één dorp en het landschap bestaat uit duingebied, strand en relatief veel bos.

Vlieland is zowel een eiland als een gemeente in de provincie Friesland. De gemeente bestaat uit een woonkern: Oost-Vlieland. Door zijn cultuurhistorische waarde is de dorpskern in 1971 aangewezen tot beschermd dorpsgezicht.

Het eiland Vlieland heeft een oppervlakte van 4.022 ha, het heeft 12 km prachtig zandstrand, 300 ha bos, 26 km fietspad, 1 dorp en 1 museum. In totaal heeft Vlieland 1.150 inwoners.

U bereikt het eiland Vlieland met eigen boot (waddenhaven vlieland) of via de veerdienst vanuit Harlingen. De overtocht duurt ca. 90 minuten met het gewone veer, sneldienst 45 min. De overtocht brengt u door 1 van de mooiste natuurgebieden van Nederland, het Waddengebied.

Van alle waddeneilanden ligt Vlieland het verst van het vasteland verwijderd. Na een boottocht van ongeveer anderhalf uur, of van drie kwartier als u voor de snelle Koegelwieck kiest, zet u voet aan wal in het enige dorp: Oost-Vlieland.

Oost-Vlieland
In de lange, door grote bomen beschaduwde Dorpsstraat vindt u alles wat u in de vakantie nodig hebt. Gezelligheid, winkels voor uw boodschappen, restaurants met knusse terrasjes en vooral: vakantiesfeer!

Evenementen
De evenementen op Vlieland zijn over het algemeen niet groot van omvang, maar ze zijn zeker niet minder de moeite waard om te bezoeken. We noemen hier Vlie Ludiek (kleinkunstfestival), de halve marathon van Vlieland, een shanty weekend en concerten bij kaarslicht in de prachtige Nicolaaskerk. Er zijn ook exposities, zowel in Informatiecentrum De Noordwester als in het Tromp’s Huys (het oudste pand van Vlieland). Een actueel overzicht van de evenementen kunt u krijgen bij de VVV, juist tegenover de aanlegsteiger van de veerboot Harlingen, Terschellling, Vlieland.

De monumentale zeventiende-eeuwse Nicolaaskerk is deels opgebouwd uit de resten van scheepswrakken en juthout. Zo zijn de pilaren gemaakt van oude scheepsmasten. De kroonluchters zijn ooit geschonken door de koning van Zweden en admiraal Michiel de Ruyter. De kaarsen die in deze kroonluchters worden ontstoken, geven sfeer aan de beroemde concerten bij kaarslicht. De organisatoren van deze concerten hebben vanwege de sfeervolle locatie nooit moeite om topmusici uit binnen-en buitenland te strikken. Ook als er geen concerten zijn, is de kerk een bezoek zeker waard. www.protestantsegemeentevlieland. nl

Vervoer
Iedereen beweegt zich op Vlieland per fiets voort, auto’s zijn voor niet-eilanders niet toegestaan. Met die fiets is het bovendien ideaal om het eiland te verkennen. U kunt mooie fietstochten maken, bijvoorbeeld naar het Posthuys aan de westkant van het eiland. Hier werd vroeger de post via Texel aangevoerd. Heen door de duinen achter het Noordzeestrand en terug langs de waddenkust….of andersom natuurlijk.

Zee en kustlijn

In het noorden van het eiland ligt een 12 km lang zandstrand, dat beschermd wordt door strandhoofden. Deze hebben een tweetal taken, namelijk de afslag van strand tegengaan en de aanvoer van zeezand stimuleren. Tussen de strandhoofden ontstaat een ideaal leefgebied waar wieren, zee- anemonen, mosselen, slakken en krabben lustig leven en op en neer schuifelen. Ook vinden Eiders, Zilvermeeuwen, Kleine Mantelmeeuwen, Scholeksters en Aalscholvers een geborgen verblijfplaats op de strandhoofden. Na een flinke storm valt aan het strand nog wel eens barnsteen te vinden in de donkere veenlagen.

De Richel
Deze zandplaat heeft dezelfde kenmerken als De Vliehors, behalve dan dat deze geheel ontkoppeld is van het eiland Vlieland. Grijze zeehonden liggen hier af en toe met 200 man en vrouw sterk te zonnebaden. Met de veerboot kan langs de Richel gevaren worden om de zeehonden te bekijken. Meer informatie

Duinlandschap
Karakteristiek voor Vlieland is dat het eiland bijna alleen maar uit duinen bestaat en er zich geen landbouw bevindt zoals op de andere waddeneilanden. De uitgestrekte duinen weten het landschap van de Noordzee helemaal tot aan de Waddenzee te karakteriseren. 300 ha van het duingebied is bebost. Vlieland is ook in het trotse bezit van de hoogste duin van het waddengebied, het Vuurboetsduin, die de standplaats van de vuurtoren herbergt. De duinen van Vlieland zijn het kalk- en ijzerarmst van Nederland, waardoor het op sommige plaatsen moeilijk is voor de duinvegetatie te overleven. Het duinzand heeft vegetatie nodig om het zand vast te houden. Door de geringe plantengroei ontstaan vele zandverstuivingen die het zandlandschap in het oosten markeren met uitblazingsvalleien, parabool- en lengteduinen. Staatsbosbeheer plant bossen om te grote verstuivingen tegen te gaan.

Meeuwenduinen
Dit duingebied is met haar grote aantal vogels een heuse trekpleister voor vogelliefhebbers. In 1898 verlengde Rijkswaterstaat het duingebied met ongeveer een kilometer door in het westelijk deel van deze duinen stuifdijkjes te plaatsen. De eidereend is de bekendste broedvogel die met zo’n 2500 broedparen in dit beschermde broedgebied een onderkomen vindt. De naam van de duinen is te danken aan de Zilvermeeuw, de natuurlijke vijand van de jongen van de eidereend.

De Posthuiskwelder
Kwelders zijn maar weinig te vinden op Vlieland, maar in de luwte van de Vliehors en de Kroon’s Polders bevindt zich dan toch de enige kwelder de Posthuiskwelder. In de winter vinden de IJslandse paarden hier een plaats om te grazen (in de zomer zorgen ze voor vertier wanneer kinderen een ritje maken op hun rug). Ook de polder in Vlieland helpt mee aan wat kwelder karakteristieken; namelijk in de Derde en Vierde Kroon’s Polder vindt er een ontwikkeling plaats van kwelderbegroeiing. Hier komt in de natste en zoutste plaatsen de eetbare zeegroente zeekraal voor.

Cranberryvlakte

In 1840 spoelde bij Terschelling een vat met bessen aan, dat scheepvaarders met zich meenamen tegen scheurbuik. De bessen waren er snel bij met voortplanten en de kustvogels hielpen mee aan de verdere verspreiding. Nu worden de cranberries op professionele wijze geplukt voor wijn, likeur, siroop en kruidenbitter. De Cranberryvlakte telt op dit moment zo’n 48 ha.

Kroon’s Polders
Ten zuiden van de Meeuwenduinen werden in 1905 verschillende stuifdijken aangelegd, omdat men bang was dat anders Vlieland en de Vliehors van elkaar gescheiden zouden raken door een storm. Dankzij deze stuifdijken zijn er nu vier verschillende valleien ontstaan, waar het zout water domineert. Van 15 maart tot 16 september zijn de polders afgesloten voor publiek. Tijdens het hoogseizoen worden er rondleidingen georganiseerd door Staatsbosbeheer.

Landbouwgebieden
De landbouw speelt maar een geringe rol in Vlieland. Veel veeteelt bedrijven zijn verdwenen of verdrongen toen de recreatiewelvaart hoger en belangrijker werd. Tegenwoordig bestaat de Vlielandse veestapel uit geiten, Schotse Hooglanders en paarden, die allen worden ingezet bij de natuur beheer van het eiland. De bedoeling is dat door begrazing, dichtgroei van het duinlandschap wordt voorkomen.

Flora & fauna Vogels
In Vlieland voeren de vogels met hun 100 verschillende soorten de boventoon op het eiland. Vroeger zag men hier maar 30 vogelsoorten, maar door de aanleg van de Kroon’s Polders en de bossen is het soorten aantal flink toegenomen. Doordat er op het eiland geen grondroofdieren voorkomen, vinden grondbroeders een veilig toevluchtsoord op het eiland. De vogels die voorkomen kunnen worden onderverdeeld in bosvogels, wadvogels en grondbroeders. Vanwege de verrijking en de verruiging van het duingebied nemen de meeste vogelsoorten toe, sommige vogels kunnen zich echter niet aanpassen aan de hopen extra riet en nemen af in aantal. Van de grondbroeders zijn vooral de Eider, de Zilvermeeuw en de Mantelmeeuw bekend. Van de bosvogels zijn onlangs de Buizerd, de Bonte Specht, de Roodmus en de wielewaal gesignaleerd. Voor de wadvogels zijn De Vliehors, het Posthuiswad, De Kroon’s Polders en de Richel de belangrijkste hoogwatervluchtplaatsen en verblijfplaatsen. Er bevinden zich 5 grote groepen wadvogels op Vlieland, namelijk de Steltlopers, Ganzen, Eenden, Meeuwen en Sterns. Omdat het voedsel van deze vogels grote hoeveelheden zout bevat, hebben de vogels speciale klieren boven hun ogen, die het overvloedige zout in het bloed uitscheiden. U kunt genieten van en kijken naar de vogels op de Kroon’s Polderdijk op het uitzichtpunt Dodenmansbol, op het wad en op de strekdammetjes langs de Postweg.

Flora & fauna Zoogdieren: Vergeleken met de vogels heeft de haas maar weinig soortgenoten. Op het gehele eiland komen er misschien zo’n 30 voor. Muizen en egels, evenals konijnen komen wel veelvuldig voor op het eiland. Op konijnen werd vooral vroeger veel gejaagd, aangezien ze geen natuurlijke vijand hadden op het eiland. Dit werd gedaan door de konijnengangen uit te graven. Tegenwoordig is door de verruiging van het eiland het aantal konijnen afgenomen. De wipstaarten kunnen beter overleven op korte eiwitrijke vegetatie, die door de verruiging sterk is afgenomen. Verder herbergt Vlieland dan nog de verwilderde kat. Voor deze beesten was een vergunning aangevraagd om ze af te schieten. Dit verzoek werd niet ingewilligd, aangezien men vond dat de wilde kat geen directe bedreiging vormde voor de vogels. Voor de rest kun je op Vlieland nog uitkijken naar de Bruine Rat en de Grijze Dwergvleermuis.

De grijze zeehonden, ook wel kegelrobben genoemd, krijgen in november en december hun jongen. Wie op het strand nabij de jachthaven of zelfs in de weilanden langs de Postweg loopt, heeft grote kans om deze ‘huilers’ tegen te komen. De jongen hebben een witte vacht en kunnen nog niet zwemmen. De moeder zal af en toe even weg zijn om zelf te eten. Geniet ervan op afstand; voor hun rust en jouw veiligheid is het beter om uit de buurt te blijven.

Flora & fauna Vissen en reptielen: Vlieland is één van de laatste plaatsen waar de zandhagedis zich nog kan laten zien. Verder vind je in vochtige plaatsen de Rugstreeppad. De goudvis is de enige zoetwatervis op Vlieland. In de Kroon’s Polders zijn nog Palingen en Stekelbaarzen te vinden, omdat deze survivors’zowel in zoet water als in zout water kunnen leven.

Meer informatie

Vakantiehuizen en vakantie appartementen op Vlieland.
Op Vlieland en omgeving is tot in de kleinste plaats voor uw vakantie onderdak bij particulieren of in hotels te vinden. Overal op Vlieland worden vakantiewoningen, hotels en appartementen aangeboden.

Door te klikken in het menu bovenaan de pagina op “Camping”, “Hotels” of “Vakantiehuizen” krijgt u alle informatie die u nodig heeft en kunt u eventueel rechtstreeks contact opnemen met de eigenaar.