Van 3 tot en met 6 juli 2026 staat de Friese havenstad Harlingen volledig in het teken van de Tall Ships Races. Tijdens dit internationale maritieme evenement meren tientallen indrukwekkende historische zeilschepen aan in de haven en verandert de stad in een bruisend festival vol muziek, cultuur en maritieme beleving.

De organisatie verwacht ongeveer 300.000 bezoekers. Daarmee wordt Sail Harlingen het grootste publieksevenement van Noord-Nederland in de zomer van 2026. Langs de kades kunnen bezoekers de imposante tall ships van dichtbij bewonderen, bemanningen uit verschillende landen ontmoeten en genieten van een uitgebreid programma met liveoptredens, straattheater, markten en foodtrucks.

Harlingen is inmiddels een vertrouwde gaststad van de Tall Ships Races. Na succesvolle edities in 2014, 2018 en 2022 keert het internationale zeilevenement voor de vierde keer terug naar de Friese Waddenhaven. Eerdere edities trokken telkens enkele honderdduizenden bezoekers en maakten van Harlingen een ontmoetingsplek voor liefhebbers van maritieme geschiedenis, cultuur en internationale zeiltradities.

De Tall Ships Races zijn veel meer dan een vloot historische zeilschepen. Jongeren uit de hele wereld varen als trainee mee tijdens de internationale zeilrace en doen onderweg ervaring op in teamwork, leiderschap en culturele uitwisseling. Harlingen vormt een van de officiële tussenstops van de race, die in 2026 verder langs onder meer Aarhus, Antwerpen, Stavanger en Aalborg voert.

Voor bezoekers is het evenement een uitstekende gelegenheid om de maritieme sfeer van Harlingen te combineren met een ontdekkingstocht door het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee en de nabijgelegen Waddeneilanden. De historische binnenstad, gezellige terrassen en levendige haven maken de stad tot een aantrekkelijke bestemming voor een zomers weekend aan zee.

Nederland, [28/06/2026] – Na de uitzonderlijk zware regenval van gisteren en afgelopen nacht wordt vakantiegangers en recreanten dringend geadviseerd de komende drie dagen niet te zwemmen in rivieren, meren, plassen, kanalen en ander oppervlaktewater.

Door de hevige neerslag zijn op veel plaatsen riooloverstorten in werking getreden. Hierbij wordt een mengsel van regenwater en ongezuiverd rioolwater tijdelijk geloosd op het oppervlaktewater om overbelasting van het rioolstelsel te voorkomen. Hierdoor kan de waterkwaliteit tijdelijk sterk verslechteren.

Zwemmen in vervuild oppervlaktewater kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals maag- en darmproblemen, huidirritaties, oorontstekingen en oogklachten. Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand lopen een groter risico.

Het advies geldt voor alle recreatieve activiteiten waarbij direct contact met oppervlaktewater plaatsvindt, waaronder:

• Zwemmen
• Suppen
• Kanoën waarbij men regelmatig in het water komt
• Watersporten met veel direct watercontact

Naar verwachting verbetert de waterkwaliteit in de loop van de komende drie dagen, zodra het rioolstelsel weer normaal functioneert en het vervuilde water voldoende is verdund en afgevoerd.

Vakantiegangers wordt geadviseerd de actuele informatie over zwemwaterlocaties te raadplegen voordat zij gaan zwemmen. Kies bij voorkeur voor officiële zwembaden of gecontroleerde zwemlocaties waarvan de waterkwaliteit is bevestigd.

Veilig genieten van Nederland begint met veilig water. Controleer daarom altijd de actuele zwemadviezen voordat u het water ingaat.

GRAMSBERGEN/HARDENBERG – Wandelaars die zaterdag 20 juni etappe 8 van het Pieterpad lopen tussen Coevorden en Hardenberg moeten rekening houden met een tijdelijke stremming. Het traject tussen Gramsbergen en Hardenberg is die dag niet toegankelijk, waardoor een aangepaste route moet worden gevolgd.  

De stremming betreft een deel van de populaire Pieterpad-etappe Coevorden – Hardenberg, een route van ongeveer 19 kilometer door het Vechtdal en langs karakteristieke dorpen en natuurgebieden in Noordoost-Overijssel. Wandelaars wordt geadviseerd vooraf de aangepaste route te downloaden en onderweg de aanwijzingen te volgen.  

Volgens de organisatie van het Pieterpad is de omleiding opgenomen op de etappepagina van Coevorden naar Hardenberg. Controleer altijd vlak voor vertrek de actuele route-informatie, omdat werkzaamheden, evenementen of andere omstandigheden tijdelijke wijzigingen kunnen veroorzaken.  

Toeristische tips onderweg

Wie de omleiding volgt, kan meteen enkele mooie plekken in het Vechtdal meepakken:

• Bezoek het historische centrum van Gramsbergen met zijn sfeervolle straatjes en oude haven.
• Maak een korte tussenstop in het pittoreske brinkdorp Rheeze, een van de mooiste esdorpen van Overijssel.
• Geniet van de natuur langs de rivier de Vecht, die tussen Gramsbergen en Hardenberg voor fraaie uitzichten zorgt.
• Sluit de wandeling af in Hardenberg met een terrasje aan de Vecht of een bezoek aan het centrum van de stad.  

De aangepaste route voor zaterdag 20 juni is te vinden via de etappepagina Coevorden – Hardenberg van het Pieterpad. Wandelaars doen er verstandig aan deze route vooraf te downloaden voordat zij op pad gaan.  

Foto-tip: de Vecht bij Gramsbergen en de historische straatjes van het centrum vormen mooie locaties voor een vakantiefoto tijdens deze etappe.

In het hart van Haarzuilens, op het landgoed van het imposante Kasteel de Haar, vindt sinds vorig jaar een bijzondere reeks culturele avonden plaats: Salons Kasteel de Haar. Deze bijeenkomsten vormen een eigentijdse voortzetting van de historische salons die in de 19e en vroege 20e eeuw populair waren in Europese adellijke kringen. Tijdens deze avonden kwamen kunstenaars, denkers, schrijvers en invloedrijke gasten samen om ideeën uit te wisselen, te discussiëren en elkaar te inspireren.

Kasteel de Haar, dat al meer dan een eeuw een ontmoetingsplek is voor prominente gasten uit binnen‑ en buitenland, blijkt een ideale locatie voor deze moderne variant. De Salons brengen actuele thema’s, persoonlijke verhalen en verdiepende gesprekken samen in een omgeving die zowel intiem als indrukwekkend is. De avonden worden omlijst met een culinair diner, een rondleiding door het kasteel en live opgenomen gesprekken die later als podcast worden gepubliceerd.

In november keert de reeks terug met twee nieuwe edities, waarin opnieuw sprekers uit verschillende disciplines hun visie delen op het centrale thema van dit jaar: Droom Groots.

Geschiedenis van Kasteel de Haar en de traditie van de salons

Kasteel de Haar behoort tot de meest iconische kastelen van Nederland. Het huidige kasteel werd aan het einde van de 19e eeuw volledig herbouwd in opdracht van baron Etienne van Zuylen van Nijevelt en zijn echtgenote Hélène de Rothschild. Het ontwerp was in handen van de beroemde architect Pierre Cuypers, bekend van onder meer het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam.

Toen Etienne het vervallen middeleeuwse kasteel erfde, zag hij vooral de mogelijkheden. Met een ongekende ambitie en een vooruitstrevende visie liet hij het kasteel herleven als een modern, luxueus buitenverblijf. De herbouw duurde tientallen jaren en resulteerde in een indrukwekkend complex met torens, grachten, tuinen en een interieur dat rijk is aan kunst, ambacht en internationale invloeden.

Het kasteel werd in de 20e eeuw een ontmoetingsplek voor internationale gasten, waaronder beroemdheden, politici en kunstenaars. De traditie van culturele uitwisseling en gastvrijheid vormt de basis voor de hedendaagse Salons. De huidige edities sluiten aan bij de geest van Etienne van Zuylen: denken in mogelijkheden, durven vernieuwen en ruimte creëren voor dialoog.

De Salons van november: twee avonden vol verdieping

In november vinden twee nieuwe Salon‑avonden plaats in de monumentale Main Hall van het kasteel. Deze ruimte, met zijn hoge gewelven, glas‑in‑loodramen en historische grandeur, vormt een sfeervol decor voor gesprekken over innovatie, kunst en maatschappelijke ontwikkeling.

Zaterdag 7 november – Wanneer is innovatie vooruitgang?

Tijdens deze avond staat de vraag centraal hoe innovatie zich verhoudt tot echte vooruitgang. Nieuwe ideeën en technologieën volgen elkaar in hoog tempo op, maar niet elke vernieuwing leidt automatisch tot verbetering. Drie sprekers delen hun visie op dit spanningsveld:

• Won Yip – ondernemer in de horeca en vastgoed, bekend om zijn vernieuwende concepten en lef om groots te denken.
• Jacqueline van den Ende – investeerder en ondernemer met een focus op duurzame en toekomstgerichte initiatieven.
• Diederik Jekel – wetenschapsjournalist die complexe onderwerpen toegankelijk maakt en reflecteert op de rol van wetenschap in de samenleving.

Onder leiding van Margriet van der Linden gaan zij in gesprek over de voorwaarden voor echte vooruitgang, de risico’s van innovatie en de moed die nodig is om nieuwe wegen in te slaan.

Zaterdag 14 november – Kan kunst bijdragen aan onze omgangsvormen?

De tweede avond richt zich op de rol van kunst in het vormgeven van onze samenleving. Kunst kan confronteren, verbinden, ontregelen en inspireren. Maar kan het ook bijdragen aan hoe wij met elkaar omgaan?

• Daria Bukvić – theaterregisseur, bekend om haar scherpe blik op maatschappelijke thema’s en haar vermogen om verhalen te vertellen die raken.
• Twee aanvullende gasten worden binnenkort bekendgemaakt.

Ook deze avond wordt geleid door Margriet van der Linden, die met haar open en nieuwsgierige stijl ruimte creëert voor persoonlijke inzichten en nieuwe perspectieven.

De avondbeleving: meer dan een gesprek

Bezoekers kunnen kiezen voor een volledig verzorgde avond, waarin cultuur, gastronomie en ontmoeting samenkomen. De avond bestaat uit:

• Een warm ontvangst met aperitief
• Een rondleiding door het kasteel, waarbij bezoekers meer leren over de geschiedenis, architectuur en bewoners
• Een uitgeserveerd viergangendiner in een sfeervolle setting
• Live gesprekken met de gasten
• Ruimte voor ontmoeting en uitwisseling met andere bezoekers

Deze combinatie maakt de Salons tot een unieke culturele ervaring op een van de meest bijzondere locaties van Nederland.

Toeristische wetenswaardigheden

Naast de Salons biedt een bezoek aan Kasteel de Haar en de omgeving van Haarzuilens tal van mogelijkheden voor een dagje uit. Hieronder vind je extra tips die niet in de oorspronkelijke tekst stonden.

1. Verken het historische dorp Haarzuilens

Op loopafstand van het kasteel ligt het pittoreske dorp Haarzuilens, dat in de 19e eeuw volledig werd herbouwd in opdracht van de baron. Het dorp staat bekend om zijn rood‑witte luiken, historische boerderijen en sfeervolle dorpsplein.

2. Wandel door het Park van Kasteel de Haar

Het kasteelpark van 55 hectare is vrij toegankelijk (met ticket) en biedt lange lanen, vijvers, doolhoven en romantische bruggetjes. Vooral in de herfst en lente is het park een aanrader.
Openingstijden: dagelijks 09.00–17.00 uur

3. Bezoek de Rozentuin

In de zomermaanden staat de Rozentuin in volle bloei, met honderden variëteiten rozen in geometrische patronen. De tuin werd aangelegd in de stijl van Franse paleistuinen en is een geliefde plek voor fotografie.

4. Fietsen in het Groene Hart

Vanaf het kasteel starten diverse fietsroutes door het landelijke gebied tussen Utrecht en Woerden. De routes voeren langs boerderijen, molens en kleine dorpen.

5. Combineer met een bezoek aan Utrecht

Het centrum van Utrecht ligt op slechts 20 minuten rijden. De Domtoren, grachten en musea vormen een mooie aanvulling op een cultureel dagje uit.

Praktische informatie

Adres:
Kasteel de Haar
Kasteellaan 1
3455 RR Haarzuilens

Telefoon: 030‑6778515
E‑mail: informatie@kasteeldehaar.nl

Bereikbaarheid

Met het OV:

• Vanaf station Utrecht Centraal rijdt buslijn 127 richting Vleuten/Harmelen. Stap uit bij halte Haarzuilens, Eikslaan. Vanaf daar is het ongeveer 15 minuten lopen.
• In het weekend rijden er soms extra pendelbussen tijdens evenementen.

Met de auto:

• Parkeren kan op het grote parkeerterrein naast het kasteel (betaald).
• Tijdens evenementen kan het druk zijn; kom vroeg om wachttijden te vermijden.

Openingstijden kasteel (regulier, buiten evenementen):

• Maandag gesloten
• Di–zo 11.00–17.00 uur
  (Controleer actuele tijden vooraf, omdat deze per seizoen kunnen wijzigen.)

Tickets voor de Salons

Tickets voor de Salon‑avonden zijn te boeken via de officiële website van Kasteel de Haar.

Presentatie door Margriet van der Linden

De Salons van 2026 worden gepresenteerd door Margriet van der Linden, journalist en programmamaker. Zij staat bekend om haar scherpe vragen en haar vermogen om gesprekken diepgang te geven zonder de toegankelijkheid te verliezen. Haar stijl sluit goed aan bij het karakter van de Salons: persoonlijk, nieuwsgierig en gericht op verbinding.

Bronnen

• 1. Kasteel de Haar – www.kasteeldehaar.nl Gebruikt voor feitelijke informatie over locatie, geschiedenis, openingstijden, bereikbaarheid en evenementen.
• 2. Stichting Kasteel de Haar – www.kasteeldehaar.nl Gebruikt voor achtergrondinformatie over de herbouw door Etienne van Zuylen en architect Pierre Cuypers.
• 3. Gemeente Utrecht – www.utrecht.nl Gebruikt voor OV‑informatie en regionale bereikbaarheid.

Tijdens grootschalige archeologische werkzaamheden in het Waalfront in Nijmegen hebben archeologen een uitzonderlijk omvangrijk Romeins badhuis blootgelegd. Het gaat om het grootste thermencomplex dat ooit in Nederland is gevonden. De ontdekking werpt nieuw licht op het leven in Ulpia Noviomagus, de Romeinse stad die zich ongeveer 1800 tot 1900 jaar geleden op deze plek bevond. De opgravingen worden uitgevoerd door de onderzoeksbureaus RAAP en BAAC en maken deel uit van de voorbereidingen voor een nieuwe woonwijk op een voormalige industriële locatie.

Het badhuis blijkt een indrukwekkend complex te zijn geweest, rijk gedecoreerd en voorzien van luxe materialen zoals marmer, kalksteen en kleurrijk pleisterwerk. De vondsten tonen aan dat de bewoners van dit deel van de stad leefden in aanzienlijke welvaart. Naast het badhuis zijn ook resten van woonblokken, straten, een toren en talloze gebruiksvoorwerpen gevonden, variërend van sieraden tot bronzen beeldjes.

De opgravingen startten in september 2025 en lopen tot juli 2026. Een deel van de vondsten is inmiddels te zien in het stadhuis van Nijmegen, en er bestaan plannen om delen van het badhuis permanent zichtbaar te houden onder de toekomstige nieuwbouw.

Geschiedenis van Ulpia Noviomagus

De Romeinse aanwezigheid in Nijmegen is al decennialang bekend, maar deze nieuwe vondst voegt een belangrijk puzzelstuk toe aan het beeld van de stad in de tweede en derde eeuw na Christus. Rond het jaar 100 na Christus kreeg de nederzetting vermoedelijk stadsrechten van keizer Marcus Ulpius Trajanus, waarna een reeks monumentale gebouwen in natuursteen werd opgetrokken. Het nu blootgelegde badhuis maakte deel uit van deze stedelijke vernieuwing.

Romeinse badhuizen waren meer dan alleen plekken om te wassen. Ze fungeerden als ontmoetingsplaats, ontspanningsruimte en sociaal centrum. De aanwezigheid van warmwaterbaden, koudwaterbaden, verwarmde vloeren en rijk gedecoreerde ruimtes wijst op een stedelijke bevolking die gewend was aan comfort en luxe.

Uit de opgraving blijkt dat het badhuis tot ver in de derde eeuw in gebruik bleef. Dat is bijzonder, want uit andere delen van de stad zijn nauwelijks munten uit de periode van keizer Postumus (260–269 na Chr.) gevonden. De vondst van veel munten uit deze tijd in het badhuisgebied toont aan dat dit stadsdeel langer actief bleef dan eerder werd aangenomen.

Wat is er precies gevonden?

De archeologen hebben een groot deel van het thermencomplex blootgelegd, waaronder:

• Resten van warm-, lauw- en koudwaterbaden
• Een vloer met bakstenen pijlers van een hypocaustum, het Romeinse vloerverwarmingssysteem
• Waterafvoerkanalen en vloeren die verrassend goed bewaard zijn gebleven
• Twee stenen funderingen die nog tot twee meter hoog overeind staan
• Marmeren wandbekleding en vloertegels van zwarte en witte kalksteen
• Sierlijsten en zuilen van kalksteen en zandsteen
• Kleurrijk beschilderd pleisterwerk

Daarnaast zijn er talloze gebruiksvoorwerpen gevonden, waaronder:

• Benen haarnaalden, sommige versierd met afbeeldingen van katten
• Zegelringen en sieraden, waaronder een halssieraad met gouden sluiting
• Munten uit verschillende perioden
• Een bronzen buste van de wijngod Bacchus, oorspronkelijk onderdeel van een schenkkan of meubelstuk

Deze vondsten tonen aan dat de bewoners van dit deel van de stad in aanzienlijke welvaart leefden. De aanwezigheid van luxe materialen en verfijnde objecten wijst op een stedelijke elite die zich graag omringde met comfort en schoonheid.

Toeristische wetenswaardigheden

Hoewel het badhuis zelf nog niet toegankelijk is voor publiek, zijn er verschillende manieren waarop bezoekers het Romeinse verleden van Nijmegen kunnen ervaren. Hieronder vind je een uitgebreide toeristische gids met praktische informatie.

1. Bezoek de Romeinse vondsten in het Stadhuis van Nijmegen

Een selectie van de meest bijzondere vondsten uit het badhuis is te zien in de hal van het stadhuis. Adres: Korte Nieuwstraat 6, 6511 PP Nijmegen
Openingstijden: Ma–vr 08.30–17.00 uur
Entree: Gratis

2. Wandel door het Waalfront – de plek van de opgraving

Het Waalfront is een gebied in ontwikkeling, maar delen zijn toegankelijk. Je kunt er wandelen langs de rivier en de contouren van het toekomstige Thermenplein bekijken, dat wordt ontworpen op basis van de plattegrond van het badhuis.

3. Museumtip: Museum Het Valkhof

Hoewel niet in de brontekst genoemd, is dit museum dé plek om Romeins Nijmegen te begrijpen. Het museum bezit een van de grootste Romeinse collecties van Nederland, waaronder wapens, sieraden, gebruiksvoorwerpen en reconstructies.
Adres: Kelfkensbos 59, 6511 TB Nijmegen
Openingstijden: Di–zo 11.00–17.00 uur
Entree: €14 (volwassenen), gratis met Museumkaart

4. Wandelroute: Romeinse geschiedenis in Nijmegen

Een aanrader is de Romeinse wandelroute door de stad, die onder meer langs de Valkhofheuvel, het voormalige Romeinse legerkamp en de resten van de Romeinse stadsmuur voert. De route is goed bewegwijzerd en geschikt voor alle leeftijden.

5. Extra toeristische weetjes

• De naam Ulpia Noviomagus betekent “Nieuwe Marktstad” en verwijst naar de heroprichting van de stad onder keizer Trajanus.
• Nijmegen is de oudste stad van Nederland met officiële stadsrechten (2005), gebaseerd op de Romeinse stadsrechten uit de tweede eeuw.
• Het thermencomplex in Nijmegen was met minstens 4.900 m² ruim twee keer zo groot als de badhuizen in Forum Hadriani (Voorburg) en Coriovallum (Heerlen).

Praktische informatie voor bezoekers

Hoewel het badhuis zelf nog niet toegankelijk is, kun je de omgeving en de tentoongestelde vondsten goed bezoeken.

Bereikbaarheid

Met het OV:

• Station Nijmegen Centraal ligt op 15 minuten lopen van het stadhuis.
• Buslijnen 2, 8 en 15 stoppen in de buurt (halte Burchtstraat).

Met de auto:

• Parkeren kan in parkeergarage Kelfkensbos of Mariënburg.
• Het Waalfront heeft tijdelijke parkeerplaatsen, maar deze kunnen wisselen door bouwwerkzaamheden.

Beste tijd om te gaan

• Voor een rustige ervaring: ga doordeweeks in de ochtend.
• Combineer je bezoek met een wandeling langs de Waal of een bezoek aan Museum Het Valkhof.

Bronnen

• 1. De Erfgoedstem – www.erfgoedstem.nl Gebruikt voor alle feitelijke informatie uit de oorspronkelijke nieuwsberichttekst over de opgraving, inclusief details over de vondsten, datering, betrokken organisaties en citaten van betrokkenen.
• 2. Gemeente Nijmegen – www.nijmegen.nl
  Gebruikt voor actuele informatie over het stadhuis, openingstijden en locatie van de vitrine met vondsten.
• 3. Museum Het Valkhof – www.museumhetvalkhof.nl
  Gebruikt voor aanvullende toeristische informatie over Romeinse collecties in Nijmegen.
• 4. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed – www.cultureelerfgoed.nl
  Gebruikt voor historische achtergrondinformatie over Ulpia Noviomagus en Romeins Nederland.

Na een restauratieperiode van vijf jaar opent het historische ARTIS‑Aquarium op 13 juni 2026 opnieuw voor bezoekers. Het gebouw uit 1882, een rijksmonument en een van de oudste nog werkende aquaria ter wereld, verkeerde de afgelopen decennia in steeds slechtere staat door de voortdurende invloed van zout water op muren, plafonds en constructies. De omvangrijke renovatie was noodzakelijk om het monument te behouden voor de toekomst.
De heropening markeert een belangrijke stap in de bredere erfgoedstrategie van ARTIS, dat in 2025 officieel werd erkend als Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM) .

Het vernieuwde aquarium combineert nu historische architectuur met moderne technieken voor dierenwelzijn, duurzaamheid en publieksbeleving. Bezoekers kunnen voor het eerst circa 90 procent van het gebouw zien, inclusief ruimtes die decennialang gesloten waren, zoals de catacomben met het oorspronkelijke Lloyd‑filtersysteem uit de 19e eeuw .

De totale renovatie kostte ongeveer 50 miljoen euro, gefinancierd door het Rijk, de gemeente Amsterdam, fondsen, bedrijven en particuliere donateurs.

Geschiedenis van het ARTIS‑Aquarium

Een technisch wonder uit 1882

Het aquarium werd in 1882 geopend en gold destijds als een revolutionair bouwwerk. Architect Gerlof Salm ontwierp het gebouw op 1.740 houten palen, met een innovatief watersysteem waar dagelijks meer dan een miljoen liter water doorheen stroomde — een enorme prestatie in een tijd zonder elektriciteit .

Het filtersysteem werd ontwikkeld door William Alford Lloyd, de eerste professionele aquarist ter wereld. Zijn ontwerp maakte het mogelijk om grote hoeveelheden zeewater te zuiveren en te hergebruiken, waardoor het aquarium een internationaal voorbeeld werd .

Een venster op een onbekende wereld

In de 19e eeuw was het aquarium voor veel Nederlanders de eerste kennismaking met het leven onder water. Het gebouw fungeerde als een soort natuurhistorisch venster op een wereld die voor de meeste mensen onzichtbaar was. Het aquarium werd geprezen als een technisch en educatief hoogstandje en groeide uit tot een van de drie oudste nog bestaande aquaria ter wereld, naast die in Brighton en Napels.

Toenemende schade door zout water

Door de jaren heen veroorzaakte het zoute water ernstige schade aan de constructie. Scheuren, lekkages en afbrokkelende muren waren voor bezoekers vaak niet zichtbaar door het donkere interieur, maar achter de schermen werd de situatie steeds nijpender. Volgens ARTIS‑medewerkers was restauratie “nu of nooit” om het gebouw te redden voor toekomstige generaties .

De restauratie: vijf jaar werken aan behoud én vernieuwing

Monumentaal herstel

Bij de restauratie stond het behoud van het historische karakter centraal. Uitgebreid kleurhistorisch onderzoek maakte het mogelijk om oorspronkelijke zichtlijnen, ornamenten en zaalindelingen te herstellen. De natuurstenen gevels zijn centimeter voor centimeter gereinigd met lasertechniek en waar nodig aangevuld met steen uit dezelfde groeves als in de 19e eeuw .

Latere toevoegingen, zoals verlaagde plafonds en dikke verflagen, zijn verwijderd om het oorspronkelijke ontwerp opnieuw zichtbaar te maken .

Duurzame toekomst

Het aquarium is nu voorbereid op een fossielvrije toekomst. Het historische Lloyd‑filtersysteem is behouden, maar aangevuld met moderne, energiezuinige installaties .
Daarnaast kreeg het gebouw:

• 118 zonnepanelen op het dak
• Monumentaal isolatieglas
• Lage‑temperatuur vloerverwarming
• Zelfhelend beton en basaltvezelwapening in nieuwe zoutwaterbassins, beter bestand tegen corrosie
• Voorbereiding op aquathermie, waarbij warmte uit water wordt gebruikt om het gebouw te verwarmen

Deze maatregelen sluiten aan bij de ambitie van ARTIS om in 2030 klimaatpositief te zijn .

Modernisering van de dierenverblijven

De aquaria zelf zijn vergroot, verdiept en opnieuw opgebouwd. De waterkwaliteit en technische installaties zijn volledig vernieuwd, zodat de dierenverzorging voldoet aan de huidige inzichten. Sommige grote vissoorten, zoals de luipaardhaai, keren niet terug omdat ze meer zwemruimte nodig hebben dan het aquarium kan bieden .

Toeristische wetenswaardigheden

Een vernieuwde bezoekerservaring

Het nieuwe aquarium vertelt een samenhangend verhaal over water als bron van al het leven. Bezoekers reizen langs ecosystemen zoals:

• koraalriffen
• mangroves
• rivieren
• diepzee
• de Amsterdamse gracht zelf

Onderweg zijn er interactieve elementen, zoals een visspel, een onderzeeër‑bouwstation en een open keuken waar verzorgers het voer bereiden en vragen beantwoorden .

Erfgoedroute

Nieuw is de Erfgoedroute, een audiotour die bezoekers meeneemt door de geschiedenis van het gebouw. Voor het eerst zijn de catacomben en technische ruimtes toegankelijk voor publiek, waardoor het monumentale karakter van het aquarium veel zichtbaarder is dan voorheen .

Extra toeristische tips

1. Combineer je bezoek met Micropia

Op enkele minuten lopen van het aquarium ligt Micropia, het enige microbenmuseum ter wereld. Het is een ideale aanvulling op een bezoek aan het aquarium, omdat beide locaties het onzichtbare leven centraal stellen.
Adres: Plantage Kerklaan 38–40, Amsterdam

2. Wandel door de Plantagebuurt

De wijk rond ARTIS staat bekend om zijn 19e‑eeuwse architectuur, brede lanen en rustige sfeer. Bezienswaardigheden zoals de Hortus Botanicus en het Verzetsmuseum liggen op loopafstand.
Google Maps (Plantage Middenlaan): https://maps.google.com/?q=Plantage+Middenlaan+Amsterdam (maps.google.com in Bing)

3. Beste bezoektijd: ochtend of late middag

Het aquarium is populair en kan druk worden. De rustigste momenten zijn doorgaans vóór 11.00 uur en na 16.00 uur. Vooral in de vernieuwde grote hal is het dan makkelijker om de dieren goed te zien.

Praktische informatie

Locatie

ARTIS‑Aquarium
Plantage Kerklaan 38–40
1018 CZ Amsterdam
Google Maps: https://maps.google.com/?q=Plantage+Kerklaan+38-40+Amsterdam (maps.google.com in Bing)

Openingstijden

Het ARTIS‑park (inclusief aquarium) is dagelijks geopend tot 18.00 uur.
Let op: openingstijden kunnen per seizoen variëren.

Entreeprijzen

De toegang tot het aquarium is inbegrepen bij een regulier ARTIS‑ticket.
Actuele prijzen: www.artis.nl

Bereikbaarheid

• OV: Tram 14 stopt voor de deur (halte ARTIS).
• Metro: Metro 51, 53 en 54 naar Waterlooplein, daarna 10 minuten lopen.
• Parkeren: Parkeergarage ARTIS‑Zoo ligt naast de ingang; vroeg komen loont, want de capaciteit is beperkt.

Bronnen

1. Stichting Nederland Monumentenland – De Erfgoedstem https://erfgoedstem.nl Gebruikt voor informatie over restauratie, erfgoedstatus, historische context en opening.
2. ARTIS – Natura Artis Magistra
   https://www.artis.nl
   Gebruikt voor informatie over restauratie, duurzaamheid, dierenverblijven, bezoekerservaring en technische vernieuwingen (tabbladen 3 en 4).

Het Bello Festival 2026 vormt een bijzonder moment voor liefhebbers van historische spoorwegen, maritiem erfgoed en West-Friese cultuur. In het eerste weekend van juli – op 3, 4 en 5 juli 2026 – viert de Museumstoomtram Hoorn–Medemblik niet alleen haar jaarlijkse stoomfestival, maar ook het vijftigjarig jubileum van de Historische Driehoek.

Tijdens dit weekend komen stoomtreinen, historische trams, klassieke veerboten en museale activiteiten samen in een groots programma dat zich uitstrekt over Hoorn, Wognum, Twisk, Opperdoes, Medemblik en Enkhuizen. Het festival is uitgegroeid tot een van de meest geliefde erfgoedevenementen van Noord-Holland en trekt jaarlijks duizenden bezoekers.

Wat is de Historische Driehoek?

De Historische Driehoek is een toeristische dagtocht die drie historische vervoersvormen combineert:

• de museumstoomtram tussen Hoorn en Medemblik,
• de veerboot over het IJsselmeer tussen Medemblik en Enkhuizen,
• en de NS‑trein tussen Enkhuizen en Hoorn.

Deze combinatie ontstond in 1976, toen een historische veerdienst werd toegevoegd aan de al bestaande toeristische stoomtramlijn. De route bleek direct een succes en groeide uit tot een van de bekendste erfgoedarrangementen van Nederland.

De rol van de Museumstoomtram Hoorn–Medemblik

De Museumstoomtram Hoorn–Medemblik (SHM) begon in 1968 met toeristische ritten op het traject dat toen nog in gebruik was voor goederenvervoer. In 1973 werd de SHM een zelfstandige organisatie. Tot 1979 verzorgde zij zelfs de exploitatie van de goederentreinen op dit traject.

Ontstaan van het Bello Festival

Het Bello Festival is vernoemd naar locomotief Bello, een van de bekendste Nederlandse stoomtrams. Het festival groeide uit tot een jaarlijks evenement waarbij historische locomotieven uit binnen- en buitenland naar West‑Friesland komen.

In 2026 krijgt het festival een extra feestelijk karakter door het 50‑jarig bestaan van de Historische Driehoek. Tijdens eerdere jubilea, zoals het 40‑jarig bestaan in 2016, werden al speciale stoomtreinen ingezet.

De veerdienst door de jaren heen

De historische veerdienst werd aanvankelijk uitgevoerd door de MS Stad Enkhuizen (1931). Sinds 2002 vaart de MS Friesland (1956) de route tussen Medemblik en Enkhuizen.

Toeristische wetenswaardigheden en Bello Festival 2026 programma

Tijdens het Bello Festival 2026 worden diverse bijzondere locomotieven ingezet:

• De 01 1075 en 23 023 van de Stoom Stichting Nederland (SSN) rijden op 4 en 5 juli een stoom-sneltrein tussen het tramstation Hoorn en NS‑station Enkhuizen, aansluitend op de veerdienst.
• Loc 6 Magda van de Museum Buurtspoorweg (MBS) rijdt voor het eerst op de museumlijn van de SHM.

De museumtrams rijden die dagen ongeveer elke 45 minuten tussen Hoorn en Medemblik.

Activiteiten langs de lijn tijdens Bello Festival 2026

Langs de route vinden tal van activiteiten plaats:

• In Wognum zijn historische demonstraties en een modelbaan te zien.
• Tussen Twisk en Opperdoes staat het historische goederenvervoer centraal.
• In Medemblik doen meerdere musea mee met speciale presentaties.
• In Hoorn zijn het museumstation, de werkplaats en het locomotievendepot geopend, met extra activiteiten voor kinderen.

Avondprogramma Bello Festival 2026

Op vrijdag 3 juli is er van 18:30 tot 21:30 uur een speciaal avondprogramma op en rond het stoomtramstation in Hoorn, inclusief pendelritten met bijzondere stoomtrams naar Blokker.

Extra toeristische tips Bello Festival 2026

1. Bezoek het Kasteel Radboud in Medemblik

Op loopafstand van het stoomtramstation ligt Kasteel Radboud, een 13e‑eeuws kasteel gebouwd in opdracht van Floris V.
Adres: Oosterhaven 1, Medemblik
Openingstijden variëren per seizoen; doorgaans geopend tussen 11:00 en 17:00 uur.

2. Ontdek de historische binnenstad van Hoorn

De binnenstad van Hoorn staat vol monumentale panden, waaronder de Hoofdtoren en het Westfries Museum. Beide liggen op minder dan 15 minuten lopen van het stoomtramstation.

3. Bezoek het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen

Het Zuiderzeemuseum is een van de belangrijkste cultuurhistorische musea van Nederland, met een groot buitenmuseum.
Adres: Wierdijk 12–22, Enkhuizen
Vanaf het NS‑station Enkhuizen is het museum te voet bereikbaar in circa 15 minuten.

Praktische informatie Bello Festival 2026

Hoorn – Museumstoomtram

Adres: Van Dedemstraat 8, Hoorn
Google Maps: https://maps.google.com/?q=Van+Dedemstraat+8+Hoorn (maps.google.com in Bing)
OV: 10 minuten lopen vanaf NS‑station Hoorn.
Parkeren: Betaald parkeren in de nabijgelegen parkeergarages (o.a. Schouwburg Het Park).

Medemblik – Stoomtramstation

Adres: Nieuwstraat 26, Medemblik
Parkeren: Gratis parkeren aan de rand van het centrum; binnenstad deels vergunninggebied.

Enkhuizen – Veerboot & NS‑station

Adres veerboot: Compagnieshaven, Enkhuizen
OV: Direct naast NS‑station Enkhuizen.

Openingstijden en dienstregeling

De exacte dienstregeling van het Bello Festival wordt jaarlijks gepubliceerd op stoomtram.nl.
De veerdienst vaart drie keer per dag tijdens het festivalweekend .

Entreeprijzen

De Museumstoomtram hanteert combinatietickets voor de Historische Driehoek en losse ritten.
Actuele prijzen worden jaarlijks vastgesteld en zijn te vinden op:
https://stoomtram.nl

Bronnen

• Museumstoomtram Hoorn–Medemblik (officiële website) https://stoomtram.nl Gebruikt voor: actuele informatie over openingstijden, ticketstructuur, locatiegegevens.
• Gemeente Hoorn (officiële website) https://hoorn.nl Gebruikt voor: informatie over parkeren en bereikbaarheid.
• Gemeente Medemblik (officiële website) https://medemblik.nl Gebruikt voor: informatie over parkeren en vergunninggebieden.
• Zuiderzeemuseum (officiële website) https://zuiderzeemuseum.nl Gebruikt voor: feitelijke informatie over locatie en bereikbaarheid.

LOOSDRECHT – Kinderen en ouders kunnen op zaterdag 20 juni gratis kennismaken met verschillende vormen van watersport tijdens een grote opstapdag op de Loosdrechtse Plassen. Drie watersportverenigingen en twee lokale zeilscholen slaan daarvoor de handen ineen om gezinnen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met het leven op het water.

Tijdens de gratis watersportdag staan activiteiten als zeilen, suppen, windsurfen, wingfoilen en roeien centraal. Kinderen van 7 tot en met 16 jaar met een zwemdiploma kunnen onder begeleiding verschillende watersporten uitproberen. Ook ouders zijn welkom om sfeer te proeven en informatie te krijgen over lessen, verenigingen en andere activiteiten op en rond het water.

De opstapdag vindt plaats bij de Koninklijke Watersport-Vereeniging Loosdrecht en duurt van 10.00 tot 17.00 uur. Volgens de organisatoren draait het evenement niet alleen om sport, maar vooral om buiten zijn, avontuur beleven en nieuwe vrienden maken. De Loosdrechtse Plassen vormen daarvoor volgens hen de ideale locatie.

Naast de drie verenigingen doen ook de Loosdrechtse vaarscholen De Vuntus en De Vuurtoren mee aan het initiatief. Deelnemers worden met rubberboten tussen verschillende locaties vervoerd, zodat zij meerdere watersporten en verenigingen kunnen ontdekken.

De organisatoren hopen vooral gezinnen enthousiast te maken voor een actieve zomer in Nederland. Wie na de kennismakingsdag verder wil leren zeilen, kan tijdens de zomervakantie deelnemen aan extra cursussen of later in het seizoen vervolglessen volgen op de Loosdrechtse Plassen.

Ook landelijk groeit de belangstelling voor watersportvakanties en actieve dagjes uit op het water. Via initiatieven als Optimist on Tour kunnen kinderen op meerdere locaties in Nederland gratis kennismaken met watersporten als zeilen en suppen.

Praktische informatie

• Datum: zaterdag 20 juni 2026
• Tijd: 10.00 – 17.00 uur
• Locatie: Loosdrechtse Plassen
• Leeftijd: 7 t/m 16 jaar
• Deelname: gratis
• Voorwaarde: zwemdiploma verplicht

Meer informatie en aanmelden kan via de organisatie van de opstapdag.

Open Dag Naaktrecreatie moet meer Nederlanders kennis laten maken met naturisme

Op zondag 7 juni openen tientallen naturistencampings en blootlocaties in Nederland hun deuren tijdens de landelijke Open Dag Naaktrecreatie. Het jaarlijkse evenement van  NFN Open & Bloot is bedoeld voor nieuwsgierige bezoekers die vrijblijvend willen kennismaken met naturisme en naaktrecreatie.  

Verspreid door het land doen ongeveer veertig locaties mee, variërend van kleinschalige natuurcampings tot grote naturistenparken met wellnessfaciliteiten. Bezoekers kunnen deelnemen aan rondleidingen, sauna’s uitproberen, zwemmen, sporten of gewoon de sfeer proeven op een naturistisch terrein.  

Volgens de organisatie groeit de belangstelling voor naturistische vakanties en dagrecreatie nog altijd. Vooral rust, vrijheid en natuurbeleving spelen daarbij een belangrijke rol. Tegelijkertijd proberen naturistenverenigingen het imago van naaktrecreatie toegankelijker en laagdrempeliger te maken voor nieuwe generaties.  

Onder de deelnemende locaties bevinden zich bekende naturistencampings zoals Flevo Natuur, De Appelhof en Abtswoudse Hoeve. Op veel locaties zijn bezoekers ook welkom zonder lidmaatschap of ervaring met naturisme.  

Opvallend is dat veel deelnemende terreinen extra activiteiten organiseren om de open dag aantrekkelijker te maken. Denk aan wellnesssessies, yoga, sportactiviteiten, rondleidingen en filmvertoningen. Bij sommige campings krijgen nieuwe leden zelfs korting op een eerste lidmaatschap.  

Op de pagina Naaktstranden aan plassen en meren hebben we een overzicht van all officiële en officieuze naaktstranden.

De Open Dag Naaktrecreatie vindt plaats van 10.00 tot 16.00 uur. Een overzicht van deelnemende locaties staat op de website van  NFN Open & Bloot.

Vandaag staat het oude vissersdorp Urk volledig in het teken van Urkerdag. Op deze jaarlijkse feestdag, die traditioneel plaatsvindt op de zaterdag voor Pinksteren, komen eeuwenoude tradities, klederdracht en muziek samen in het hart van het voormalige eiland. Het evenement trekt jaarlijks duizenden bezoekers uit heel Nederland.  

Urkerdag ontstond tientallen jaren geleden als initiatief om de unieke cultuur van Urk levend te houden. Inmiddels is het uitgegroeid tot een van de bekendste folkloristische evenementen van Nederland. Inwoners trekken massaal de authentieke Urker klederdracht aan en in het Oude Dorp lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan. Volgens de organisatie is het belangrijk dat Urkerdag vooral een cultureel feest blijft rond de traditionele dracht en gebruiken van het dorp.  

Voor toeristen is er vandaag volop te beleven. In het oude centrum en rond de haven zijn markten, muziekoptredens en demonstraties van oude ambachten te vinden. Bezoekers kunnen genieten van versgebakken en gerookte vis, luisteren naar Urker koren en wandelen door de sfeervolle straatjes vol inwoners in traditionele kleding. Ook zijn er diverse pleintjes met activiteiten en live muziek verspreid door het dorp.  

De markt op het haventerrein vormt een van de trekpleisters van de dag. Daarnaast is het voor bezoekers dé kans om kennis te maken met de maritieme geschiedenis en de hechte gemeenschap waar Urk bekend om staat. Tourist Info Urk noemt Urkerdag een van de mooiste momenten om de cultuur van het dorp van dichtbij te ervaren.  

Urkerdag begint officieel om 10.00 uur. Vanwege de verwachte drukte is het Oude Dorp vandaag grotendeels afgesloten voor autoverkeer.