Laatste update 12/11/2025 door Redactie
Schalkhaar is een groen en rustig dorp in Overijssel, gelegen in de gemeente Deventer. Het ligt vlak bij plaatsen als Deventer (4 km), Diepenveen (3 km), Lettele (6 km), Okkenbroek (9 km), Bathmen (10 km) en Heeten (11 km). De omgeving bestaat uit zandruggen, weilanden en bossen. Dit maakt het gebied aantrekkelijk voor wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers.
Verklaring van de naam Schalkhaar
De naam Schalkhaar verwijst naar de ligging van het dorp op een zandrug. Het woord ‘haar’ betekent hoogte van zandgrond. Deze ruggen zijn ontstaan door zandverstuivingen na de laatste ijstijd. Boerderijen werden gebouwd op de hogere delen, omdat de lager gelegen gebieden zoals de Avergoorsedijk vaak nat waren. De naam weerspiegelt dus de ligging van het dorp op een natuurlijke verhoging in het Sallandse landschap.
Geschiedenis
Schalkhaar ontstond in de 19e eeuw op een kruising van oude wegen zoals de Spanjaardsdijk en de Oerdijk. Het gebied maakte deel uit van de buurtschap Riele, die op zijn beurt hoorde bij de Gooyer Marke. De grond was arm en moerassig, waardoor alleen kleine boeren zich hier vestigden. In 1810 werd met steun van koning Lodewijk Napoleon het eerste katholieke kerkje gebouwd. Sinds 1999 hoort Schalkhaar bij de gemeente Deventer, die ook de dorpen Diepenveen, Lettele, Okkenbroek, Bathmen, Colmschate en Frieswijk omvat.
Een opvallend gebouw in het dorp is de Nicolaaskerk aan de Lindeboomsweg 34, gebouwd in 1895 in neogotische stijl. De kerk is ontworpen door Gerard te Riele en werd in 2005 gerestaureerd. De toren en het interieur zijn kenmerkend voor de periode waarin de kerk werd gebouwd. Google Maps
Toeristische wetenswaardigheden Schalkhaar
In of nabij het centrum ligt het Museum Averlo-Frieswijk-Schalkhaar aan de Frieswijkerweg 7. Hier ontdek je een grote collectie landbouwminiaturen, dorpsarchieven, streekfilms en oude gebruiksvoorwerpen. Het museum is open van maart tot oktober op woensdag en vrijdag van 14:00 tot 17:00 uur en op zaterdag van 10:00 tot 17:00 uur. Entree is gratis, parkeren kan voor de deur en het museum is bereikbaar met buslijn 6 vanaf Deventer. Google Maps
Op loopafstand (3,9 km) ligt het Vogeleiland in Deventer, een stadspark met volières, wandelpaden en een speeltuin. Google Maps
Op fietsafstand (5,2 km) ligt het Speelgoedmuseum Deventer aan de Brink 47, met een grote collectie oud en modern speelgoed. Google Maps
Op fietsafstand (5,3 km) ligt het Museum De Waag, gevestigd in een monumentaal pand op de Brink. Hier leer je over de geschiedenis van Deventer en de regio. Google Maps
Op fietsafstand (5,5 km) ligt de Bolwerksmolen, een houtzaagmolen aan de IJssel. De molen is regelmatig in bedrijf en open voor bezoekers. Google Maps
Op fietsafstand (5,6 km) ligt het Geert Groote Huis, een museum over de grondlegger van de Moderne Devotie. Google Maps
Op fietsafstand (5,8 km) ligt het Kunstenlab, een centrum voor hedendaagse kunst met wisselende tentoonstellingen. Google Maps
Leuke dingen voor kinderen
Kinderen kunnen zich uitleven in het Museum Averlo-Frieswijk-Schalkhaar, waar een speelhoek, kleurplaten en traptractors aanwezig zijn. In mei 2026 vindt het dorpsfeest SchalkhaarLife plaats met kermis, muziek en straattheater. De data zijn 22, 23, 24 en 25 mei. In februari 2026 organiseert SV Schalkhaar een vossenjacht voor kinderen van 6 tot 12 jaar. Deze speurtocht vindt plaats op 14 februari van 18:00 tot 20:00 uur.
Fiets- en wandelroutes
Rond Schalkhaar zijn diverse wandelroutes beschikbaar. De Blauwe Wandelroute van 5 km loopt door het Landgoed Frieswijk en is geschikt voor gezinnen. Ook het Sallandpad en het Marskramerpad passeren het dorp. Fietsers kunnen kiezen uit routes zoals de Koerstocht langs Kastelen, Kerken, Klooster & Koek (34 km) en de Fietsroute door het achterland van Deventer en Twello (56 km).
Streekgerechten en boerderijwinkels
In en rond Schalkhaar zijn meerdere boerderijwinkels. Binnen 2 km ligt IESSEL Cider aan de Spanjaardsdijk 68b, waar je lokale appelcider kunt kopen. Ook zijn er melktaps, vleesverkoop en groentestalletjes in Diepenveen en Lettele. Typische streekproducten uit Salland zijn karnemelk, Sallandse mosterd, honing, kruidenkaas en ambachtelijk gebakken brood.
Flora en fauna
Hier worden brandganzen, grauwe ganzen, libellen, sprinkhanen, paddenstoelen, sneeuwklokjes, krokussen en stinzenplanten waargenomen. Vooral rond de Douwelerkolk en het Wechelerveld zijn veel soorten te vinden.
Bronnen
- Museum AFS – openingstijden, collectie en locatie museum
- Reliwiki – architectuur en geschiedenis van de Nicolaaskerk
- Waarneming.nl – flora en fauna in Schalkhaar
- Molendatabase.nl – informatie over de Bolwerksmolen
- Allewandelroutes.nl – wandelroutes rond Schalkhaar
- Uwmarktspecialist.nl – weekmarkt op donderdag
- Lekkerder.nl – boerderijwinkels en streekproducten
- SchalkhaarLife – evenementendata 2026
- SV Schalkhaar – kinderactiviteiten en sportevenementen
- Gemeente Deventer – plaatsinformatie en gemeentelijke indeling
- Dorpsarchief Schalkhaar – historische context en dorpsontwikkeling