Laatste update 08/09/2026 door Johan
De Lange-Afstand-Wandelpaden in Nederland vormen een landelijk netwerk van lange wandelroutes dat je door bossen, polders, rivierenlandschappen, historische steden en kustgebieden voert. Omdat deze Lange-Afstand-Wandelpaden minimaal 150 kilometer lang zijn en herkenbaar gemarkeerd worden met wit-rode strepen, bieden ze wandelaars een betrouwbare manier om het land te verkennen. Bovendien sluiten veel routes aan op Europese wandelpaden, waardoor je eenvoudig verder kunt lopen over de grens.
Ontstaan en geschiedenis van Lange-Afstand-Wandelpaden
Hoewel wandelen al eeuwenlang deel uitmaakt van het dagelijks leven, ontstond het idee van langeafstandsroutes pas echt in de vroege twintigste eeuw. Toen verschenen de eerste meerdaagse wandelgidsen, waarin routes tussen steden werden beschreven. Later, vooral vanaf de jaren zeventig, groeide de behoefte aan goed gemarkeerde paden die recreatieve wandelaars veilig konden volgen. Daardoor ontstond een beweging die uiteindelijk leidde tot de oprichting van Stichting Wandelnet in 1980, de organisatie die tot op de dag van vandaag verantwoordelijk is voor het beheer van de Lange-Afstand-Wandelpaden.
Door de jaren heen breidde het netwerk zich gestaag uit. Terwijl steeds meer mensen de natuur introkken, groeide de vraag naar betrouwbare markering, actuele routebeschrijvingen en duidelijke kaarten. Wandelnet ontwikkelde een uniforme markering, werkte samen met provincies en natuurorganisaties en bouwde een landelijk netwerk dat inmiddels duizenden kilometers omvat. Daardoor kun je tegenwoordig vrijwel elke regio van Nederland te voet verkennen, vaak via historische paden, oude handelsroutes en landschappelijke lijnen die al eeuwen bestaan.
Lange-Afstand-Wandelpaden als landelijk netwerk
Het officiële netwerk bestaat uit zeventien Lange-Afstand-Wandelpaden, aangevuld met enkele LAW’s die uit meerdere delen bestaan. Samen vormen ze een fijnmazig systeem dat alle provincies met elkaar verbindt. Omdat veel LAW’s aansluiten op streekpaden en internationale routes, kun je eenvoudig langere trajecten combineren of zelfs doorlopen naar België of Duitsland. Daardoor ontstaat een wandelervaring die verder gaat dan een losse dagtocht en uitnodigt tot meerdaagse verkenningen.
De paden zijn bewust zo ontworpen dat ze zoveel mogelijk over onverharde wegen lopen. Daardoor wandel je door duinen, langs rivieren, over dijken, door bossen en door stille natuurgebieden. Tegelijkertijd kom je regelmatig door dorpen en steden, waardoor horeca en openbaar vervoer meestal binnen handbereik zijn. Juist die combinatie van rust en bereikbaarheid maakt de Lange-Afstand-Wandelpaden aantrekkelijk voor zowel beginnende wandelaars als ervaren trekkers.
Kenmerken van Lange-Afstand-Wandelpaden
Een Lange-Afstand-Wandelpad heeft altijd een duidelijk begin- en eindpunt, maar je kunt de route in beide richtingen lopen. De wit-rode markering maakt het eenvoudig om de route te volgen, terwijl pijlvormige tekens richtingveranderingen aangeven. Omdat markering soms kwetsbaar is, werken honderden vrijwilligers aan onderhoud en controle. Zij zorgen ervoor dat de paden zo betrouwbaar mogelijk blijven, terwijl Wandelnet routewijzigingen en omleidingen snel verwerkt in digitale kaarten en wandelgidsen.
Veel LAW’s zijn opgedeeld in dagetappes van ongeveer 15 tot 25 kilometer. Daardoor kun je kiezen tussen een losse dagwandeling of een meerdaagse tocht. Omdat de routes vaak langs dorpen en steden lopen, kun je onderweg overnachten in hotels, campings, bed & breakfasts of trekkershutten. Zo ontstaat een wandelvakantie die je eenvoudig kunt aanpassen aan je eigen tempo.
Lange-Afstand-Wandelpaden als toeristische bestemming
Voor toeristen zijn Lange-Afstand-Wandelpaden een ideale manier om Nederland te ontdekken. Omdat de routes langs iconische plekken lopen, zoals historische binnensteden, vestingwerken, molens en natuurreservaten, combineer je beweging met cultuur. Bovendien kun je een LAW eenvoudig opdelen in korte trajecten, zodat ook gezinnen en minder ervaren wandelaars een passende route vinden.
Officiële lijst van alle Lange-Afstand-Wandelpaden (Wandelnet, 2026)
Deze lijst volgt de officiële nummering van Wandelnet.
LAW 1‑1 – Friese Woudenpad
147 km | Lauwersoog – Steenwijk. Het Friese Woudenpad Verbindt nationale parken en oude woudenlandschappen.
LAW 1‑2 – Pionierspad
200 km | Steenwijk – Muiden. Het Pionierspad loopt door Flevoland, over de bodem van de voormalige Zuiderzee.
LAW 1‑3 – Floris V‑pad
245 km | Amsterdam – Bergen op Zoom. Het Floris V‑pad is een historische route langs kastelen, dijken en waterwerken.
LAW 2 – Trekvogelpad
400 km | Bergen aan Zee – Enschede. Het trekvogelpad is bekend om vogelrijke natuurgebieden.
LAW 3 – Marskramerpad
372 km | Bad Bentheim – Den Haag. Het Marskramerpad is onderdeel van Europese route E11; volgt oude handelsroutes.
LAW 4 – Maarten van Rossumpad
384 km | ’s‑Hertogenbosch – Steenwijk. Het Maarten van Rossumpad is een historische route gebaseerd op veldtochten van Maarten van Rossum.
LAW 5.1 – Nederlands Kustpad deel 1
711 km | Hoek van Holland – Bergen op Zoom. Het Nederlands Kustpad is onderdeel van E9; langs duinen, stranden en kustplaatsen.
LAW 5.2 – Nederlands Kustpad deel 2
Vervolg langs de Noord-Hollandse kust.
LAW 5.3 – Nederlands Kustpad deel 3
Vervolg langs de Waddenkust.
LAW 6 – Grote Rivierenpad
267 km | Hoek van Holland – Kleef. Het Grote Rivierenpad volgt Maas, Waal en Rijn; opvolger van Oeverloperpad en Lingepad.
LAW 7.1 – Pelgrimspad deel 1
206 km | Amsterdam – ’s‑Hertogenbosch. Het Pelgrimspad is een Religieus-historische route.
LAW 7.2 – Pelgrimspad deel 2
250 km | ’s‑Hertogenbosch – Visé (BE). Vervolg van het pelgrimstraject.
LAW 8 – Zuiderzeepad
536 km | Rondje voormalige Zuiderzee. Het Zuiderzeepad langs vissersplaatsen en historische dijken.
LAW 9.1 – Pieterpad deel 1
493 km | Pieterburen – Ommen. Het bekendste wandelpad van Nederland is het Pieterpad.
LAW 9.2 – Pieterpad deel 2
Vervolg naar Sint-Pietersberg.
LAW 10 – Noaberpad
415 km | Bad Nieuweschans – Emmerich. Het Noaberpad langs de Nederlands-Duitse grens.
LAW 11 – Grenslandpad
372 km | Sluis – Thorn. Het Grenslandpad door grenslandschappen en stiltegebieden.
LAW 12 – Overijssels Havezatenpad
272 km | Oldenzaal – Steenwijk. Het Overijssels Havezatenpad langs historische landgoederen.
LAW 13 – Hertogenpad
238 km | Breda – Roermond. Het Hertogenpad door beekdalen, heide en oude dorpen.
LAW 14 – Groot‑Frieslandpad
362 km | Bergen aan Zee – Leer (DE). Het Groot‑Frieslandpad verbindt Friese en Oost‑Friese cultuurgebieden.
LAW 15 – Westerborkpad
360 km | Amsterdam – Westerbork. Het Westerborkpad is een herinneringsroute langs historische locaties.
LAW 16 – Romeinse Limespad
275 km | Katwijk – Nijmegen. Het Romeinse Limespad volgt de noordgrens van het Romeinse Rijk.
LAW 17 – Waterliniepad
319 km | Het Waterliniepad; door Hollandse waterlinies en vestingsteden.
FAQ over Lange-Afstand-Wandelpaden
Wat is een officieel Lange-Afstand-Wandelpad?
Een officieel Lange-Afstand-Wandelpad is een door Wandelnet beheerde route van minimaal 150 kilometer, gemarkeerd met wit-rode strepen.
Hoeveel Lange-Afstand-Wandelpaden zijn er?
Er zijn zeventien LAW’s, aangevuld met LAW’s die uit meerdere delen bestaan.
Wie beheert de LAW’s?
Stichting Wandelnet beheert de LAW’s en werkt samen met vrijwilligers, provincies en natuurorganisaties.
Hoe herken ik de markering?
LAW’s zijn gemarkeerd met wit-rode strepen en pijlvormige tekens. Streekpaden gebruiken geel-rode markering.
Waar vind ik actuele informatie?
Actuele informatie staat op de officiële website van Wandelnet, inclusief routewijzigingen en digitale kaarten.
Bronnenlijst
- Wandelnet – https://www.wandelnet.nl
- Natuurmonumenten – https://www.natuurmonumenten.nl
- Staatsbosbeheer – https://www.staatsbosbeheer.nl
- Provincies Nederland – https://www.provincies.nl
- Rijksoverheid – https://www.rijksoverheid.nl
