Laatste update 23/09/2025 door Redactie
In het zuidoosten van de provincie Zuid-Holland, tussen de steden Vianen en Leerdam, ligt het karakteristieke dorp Hei- en Boeicop. Deze landelijke kern maakt deel uit van de gemeente Vijfheerenlanden, die sinds 2019 bestaat uit de voormalige gemeenten Zederik, Leerdam en Vianen. Tot de omliggende dorpen behoren onder andere Meerkerk, Nieuwland, Leerbroek, Lexmond, Tienhoven aan de Lek en Schoonrewoerd. Het dorp ligt in een open polderlandschap met sloten, weilanden en historische boerderijen, en is geliefd bij wandelaars, fietsers en rustzoekers.
Verklaring van de naam Hei- en Boeicop
De naam Hei- en Boeicop verwijst naar twee afzonderlijke polders die in de middeleeuwen zijn ontgonnen. Het achtervoegsel “-cop” komt van het Latijnse woord “cope”, dat in de elfde en twaalfde eeuw werd gebruikt voor een ontginningscontract. Machthebbers zoals de graven van Holland gaven toestemming om veenmoerassen te ontginnen, waarna de nieuwe gronden werden vernoemd naar de oorspronkelijke gebruikers. De namen Hei- en Boeicop en het nabijgelegen Overboeicop herinneren aan deze ontstaansgeschiedenis.
Geschiedenis
Hei- en Boeicop ontstond rond het jaar 1130, toen bisschop Andries van Cuyck van Utrecht toestemming gaf om het veengebied ten zuiden van de Lek te ontginnen. De polders werden vermoedelijk vernoemd naar de pioniers Boey(en) en Hey(en), die betrokken waren bij deze ontginning. In 1289 kreeg het dorp een eigen dorpsbestuur met een schout en schepenen, wat uitzonderlijk was voor een kleine nederzetting. Tijdens de Arkelse Oorlog in 1388 werd het dorp geplunderd en de kerk verwoest door troepen van Jan van Rijnestein. In de eeuwen daarna ontwikkelde Hei- en Boeicop zich tot een agrarisch lintdorp met karakteristieke boerderijen, waarvan veel nog steeds herkenbaar zijn aan hun rieten daken en houten schuren. Het landschap draagt nog altijd de sporen van middeleeuwse verkaveling en waterbeheer, kenmerkend voor de regio Vijfheerenlanden.
Toeristische wetenswaardigheden Hei- en Boeicop
Hei- en Boeicop biedt een rustige omgeving met cultuurhistorische elementen en kleinschalige natuurbeleving. Het dorp is ideaal voor wie wil wandelen, fietsen of genieten van het polderlandschap.
Natuurcentrum De Schaapskooi
Net buiten het dorp, in het aangrenzende Schoonrewoerd, ligt het natuurcentrum De Schaapskooi, beheerd door de Natuur- en Vogelwacht Vijfheerenlanden. Hier worden excursies, lezingen en natuuractiviteiten georganiseerd voor jong en oud. Het centrum biedt informatie over de flora en fauna van de streek, met aandacht voor weidevogels, slootplanten en polderbeheer.
Adres: Overboeicop 15, 4145 NN Schoonrewoerd
Openingstijden: Woensdagmiddag en zaterdag, overige dagen op afspraak
Entree: Gratis
Parkeren: Gratis op terrein
OV: Buslijn 73 vanaf station Leerdam, halte Schoonrewoerd Dorp
Google Maps: Overboeicop 15, Schoonrewoerd
Dorpshuis Internos
In het centrum van Hei- en Boeicop bevindt zich het dorpshuis Internos, waar regelmatig verenigingsbijeenkomsten en dorpsactiviteiten plaatsvinden. Het gebouw fungeert als ontmoetingsplek voor inwoners en biedt ruimte aan lokale initiatieven.
Adres: Nieuweweg 9, 4126 RN Hei- en Boeicop
Google Maps: Nieuweweg 9, Hei- en Boeicop
Wandelen en fietsen in de polder
Rondom Hei- en Boeicop zijn diverse wandel- en fietsroutes beschikbaar die voeren langs boerderijen, sloten, knotwilgen en graslanden. Een aanbevolen route is de 13 km lange rondwandeling via Meerkerk en Leerbroek, met zicht op het historische verkavelingspatroon van de polder. Hier worden onder andere grutto’s, kieviten, roerdompen en bruine kiekendieven waargenomen.
Lokale tips en weetjes
- De polder bevat nog originele verkavelingspatronen uit de middeleeuwen, herkenbaar aan de lange, smalle percelen.
- In de zomermaanden worden er weidevogelexcursies georganiseerd door vrijwilligers van de natuurwacht.
- Het dorp heeft geen winkels, maar wel een actieve gemeenschap met verenigingen en een dorpsplatform dat lokale initiatieven ondersteunt.
Bronnen
- Gemeente Vijfheerenlanden – informatie over dorpen, gemeentelijke indeling en voorzieningen
- Natuur- en Vogelwacht Vijfheerenlanden – informatie over natuurcentrum De Schaapskooi, excursies en natuurbeheer
- Waarneming.nl – actuele flora en fauna in de polder Hei- en Boeicop
- Erfgoedhuis Zuid-Holland – historische context van ontginning en naamgeving van Hei- en Boeicop
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed – informatie over verkavelingspatronen en middeleeuwse landschapsontwikkeling
- Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop
- Alle Wandelroutes – officiële wandelroutebeschrijvingen in de Vijfheerenlanden