Laatste update 12/11/2026 door Johan
Nederland telt inmiddels 22 officiële nationale parken, verspreid over vrijwel alle provincies. Deze parken vormen samen een rijk mozaïek van landschappen: van duinen en bossen tot laagveenmoerassen, beekdalen en getijdengebieden. Een nationaal park is niet alleen van grote ecologische waarde, maar ook geliefd bij wandelaars, fietsers, natuurliefhebbers en rustzoekers. Sommige nationale parken hebben een grensoverschrijdend karakter, zoals Grenspark Kalmthoutse Heide op de grens van Nederland en België.
Verklaring van de term “Nationale Parken”
Een nationaal park is een door de overheid erkend natuurgebied met bijzondere landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarde. De bescherming van flora en fauna staat centraal, maar ook recreatie en educatie spelen een belangrijke rol. “Nationale parken zijn aangewezen op grond van de Wet natuurbescherming en worden beheerd door samenwerkende overheden en terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten of provinciale landschappen.
Geschiedenis Nationale Parken
Het eerste nationale park in Nederland was Nationaal Park Veluwezoom, opgericht in 1930. In de decennia daarna volgden andere gebieden, vaak op initiatief van natuurbeschermers en lokale gemeenschappen. In 2018 werd Nationaal Park Nieuw Land toegevoegd. Daarna volgden Van Gogh Nationaal Park (2024) en Nationaal Park Hollandse Duinen (2026). (Lees verder onder de afbeelding)
Complete lijst van nationale parken in Nederland
Hieronder vind je een overzicht van alle erkende nationale parken, inclusief provincie en bijzonderheden:
| Naam Nationaal Park | Provincie(n) | Oppervlakte (ha) | Jaar van oprichting |
|---|---|---|---|
| Lauwersmeer | Groningen, Friesland | 6.000 | 2003 |
| Schiermonnikoog | Friesland | 5.400 | 1989 |
| De Alde Feanen | Friesland | 4.000 | 2006 |
| Drents-Friese Wold | Drenthe, Friesland | 6.100 | 2000 |
| Dwingelderveld | Drenthe | 3.700 | 1991 |
| Drentsche Aa | Drenthe | 10.600 | 2002 |
| Weerribben-Wieden | Overijssel | 10.500 | 1992 (uitbr. 2009) |
| Sallandse Heuvelrug | Overijssel | 3.500 | 2004 |
| Nieuw Land | Flevoland | 28.900 | 2018 |
| Veluwezoom | Gelderland | 5.000 | 1930 |
| De Hoge Veluwe | Gelderland | 5.500 | 1935 |
| Utrechtse Heuvelrug | Utrecht | 10.000 | 2003 (uitbr. 2013) |
| Duinen van Texel | Noord-Holland | 4.300 | 2002 |
| Zuid-Kennemerland | Noord-Holland | 3.800 | 1995 |
| Oosterschelde | Zeeland | 37.000 | 2002 |
| De Biesbosch | Noord-Brabant, Zuid-Holland | 9.000 | 1994 |
| Grenspark De Zoom – Kalmthoutse Heide | Noord-Brabant, België (Antwerpen) | 3.750 | 2001 |
| Loonse en Drunense Duinen | Noord-Brabant | 3.700 | 2002 |
| De Groote Peel | Noord-Brabant, Limburg | 1.340 | 1993 |
| De Maasduinen | Limburg | 4.500 | 1996 |
| De Meinweg | Limburg | 1.700 | 1990 |
| Van Gogh Nationaal Park | Noord-Brabant | 49.271 ha | 2024 |
| Nationaal Park Hollandse Duinen | Zuid-Holland | 18.300 ha | 2026 |
Toeristische wetenswaardigheden
- Nationaal Park De Biesbosch is het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa. Je kunt er varen, bevers spotten en overnachten in drijvende hutten.
- Nationaal Park De Groote Peel is het kleinste park, maar biedt unieke hoogveenlandschappen en vogelrijke wandelroutes.
- Nationaal Park Oosterschelde is het grootste park van Nederland en biedt getijdennatuur, zeehonden en duiklocaties.
Lokale tips en weetjes
- De Sallandse Heuvelrug is een van de weinige plekken in Nederland waar de korhoen nog voorkomt.
- In Nationaal Park De Meinweg ligt een uniek terrassenlandschap, gevormd door breuklijnen in de aardkorst.
- Nationaal Park Schiermonnikoog is volledig autovrij en biedt een van de donkerste nachten van Nederland – ideaal voor sterrenkijken.
Praktische informatie
- Bezoekerscentra: Elk park heeft een eigen bezoekerscentrum met informatie, routes en excursies. Adressen en openingstijden zijn te vinden via de officiële websites.
- Entreeprijzen: De meeste parken zijn gratis toegankelijk. Alleen De Hoge Veluwe vraagt entree (€13,50 p.p.).
- Parkeren: Gratis bij de meeste parken, soms betaald bij populaire toegangspunten.
- Openbaar vervoer: Veel parken zijn bereikbaar per trein en bus. Check 9292.nl voor actuele reisinformatie.
- Google Maps-links: Zoek eenvoudig op de naam van het park in Google Maps voor routeplanning en locatie-informatie.
Minder bekende plekken
- Grenspark Kalmthoutse Heide biedt grensoverschrijdende wandelroutes met uitzichtpunten over vennen en heide.
- Nationaal Park Nieuw Land herbergt de Oostvaardersplassen, waar je edelherten en konikpaarden kunt spotten.
- Nationaal Park Drentsche Aa heeft een netwerk van esdorpen, hunebedden en beekjes die je per fiets kunt verkennen.
Bronnen
- Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit: Gebruikt voor officiële erkenning en beleid rondom nationale parken.
- Nationale Parken Nederland: Gebruikt voor informatie over bezoekerscentra, activiteiten en beheer.
