Laatste update 06/11/2025 door Redactie
Rijpwetering is een rustig dorp in de gemeente Kaag en Braassem, gelegen in het noorden van Zuid-Holland. Het ligt tussen Oude Wetering (2 km), Roelofarendsveen (3 km), Leimuiden (6 km), Warmond (7 km), Leiderdorp (9 km) en Leiden (10 km). Het dorp ligt aan het gelijknamige kanaal en grenst aan de Kagerplassen, een bekend watersportgebied. De omgeving bestaat uit polders, molens, waterwegen en historische boerderijen.
Verklaring van de naam Rijpwetering
De naam Rijpwetering verwijst naar een wetering, een gegraven waterloop voor afwatering. Het woord ‘rijp’ duidt op vruchtbare grond. Rond 1300 werd het gebied ontgonnen en afgewaterd via deze wetering. De naam weerspiegelt dus de oorsprong van het landschap en de functie van het kanaal dat door het dorp stroomt.
Geschiedenis
Tot 2009 viel Rijpwetering onder de gemeente Alkemade, daarna onder Kaag en Braassem, samen met dorpen als Roelofarendsveen, Oude Wetering, Leimuiden, Hoogmade en Woubrugge. Het dorp ontstond in de middeleeuwen als veeteeltnederzetting. In 1342 verscheen het voor het eerst op landkaarten.
In het centrum staat de Onze Lieve Vrouw Geboortekerk, een neogotische kerk uit 1860, ontworpen door Theo Molkenboer. De kerk is een rijksmonument en heeft een opvallende toren aan de voorzijde.
Google Maps-link reliwiki.nl
Een ander monument is het voormalige Regthuis, gebouwd rond 1700. Dit pand diende als rechtbank en herbergde een gevangenis. Tegenwoordig is het eetcafé De Vergulde Vos, met uitzicht op het water.
Google Maps-link
Toeristische wetenswaardigheden Rijpwetering
Molens en landschap
In of nabij het centrum staan zeven historische molens: Lijkermolen I, Lijkermolen II, Waterloosmolen, Adermolen, Blauwe Molen, Moppemolen en Buurtermolen. Deze molens zijn rijksmonumenten en vormen een uniek ensemble in het Nederlandse polderlandschap.
De omgeving bestaat uit polders, rietvelden, sloten en meren. Hier worden soorten als grauwe gans, kolgans, wintertaling, wulp, grutto, knobbelzwaan, meerkoet, bergeend en smient waargenomen. Ook planten als dotterbloem, pinksterbloem en zegge komen hier voor.
Musea en cultuur
Op loopafstand (2,6 km) ligt Museum Oud Alkemade in Oude Wetering, met tentoonstellingen over de geschiedenis van de regio.
Adres: Saskia van Uylenburchlaan 22, 2377 CE Oude Wetering
Google Maps-link
Op fietsafstand (8,8 km) ligt het Rijksmuseum Boerhaave in Leiden, met collecties over geneeskunde en wetenschap.
Adres: Lange St. Agnietenstraat 10, 2312 WC Leiden
Google Maps-link
Op fietsafstand (9,6 km) ligt het Naturalis Biodiversity Center, een museum over natuur en evolutie.
Adres: Darwinweg 2, 2333 CR Leiden
Google Maps-link
Wandelen en varen
Een populaire wandelroute is de Molens, Water en Meerroute, die start in Rijpwetering en voert langs veertien molens, waterwegen en dorpen. Deze route is geschikt voor gezinnen en natuurliefhebbers.
Rijpwetering ligt aan de Kagerplassen, een merengebied dat populair is bij zeilers, kanoërs en suppers. Vanuit het dorp kun je varen over de Koppoel, Kleipoel, Wijde Aa en de Ringvaart.
Leuke dingen voor kinderen
Kinderen kunnen varen, wandelen en molens bekijken. De Molens, Water en Meerroute biedt onderweg rustpunten en picknickplekken. In Naturalis zijn interactieve tentoonstellingen en speurtochten. Bij de Kagerplassen zijn zwemlocaties en grasvelden.
Evenementen in 2026
- Kaag en Braassem Waterweek – juli 2026, met vaartochten, muziek en kinderactiviteiten
- Open Monumentendag Rijpwetering – september 2026, met rondleidingen langs molens en kerken
- Herfstmarkt Rijpwetering – oktober 2026, met streekproducten en ambachten
Bronnen
- Kaag en Braassem Promotie Gebruikt voor informatie over molens, monumenten en horeca in Rijpwetering
- Reliwiki Gebruikt voor bouwjaar, architectuur en monumentstatus van de Onze Lieve Vrouw Geboortekerk
- Molendatabase.nl Gebruikt voor informatie over molens binnen 2 km van Rijpwetering
- Waarneming.nl Gebruikt voor flora- en fauna-informatie in de Aderpolder, Buurterpolder en Blauwe Polder
- AlleWandelroutes.nl Gebruikt voor de Molens, Water en Meerroute
- Zelfmaakrecepten.nl Gebruikt voor informatie over Zuid-Hollandse streekgerechten
- Lokaalwijzer.nl Gebruikt voor informatie over boerderijwinkels en streekproducten in de regio