Laatste update 12/02/2026 door Johan
Een marifoon is een essentieel communicatiemiddel voor iedereen die zich op het water begeeft. Het apparaat zorgt voor veiligheid, bereikbaarheid en duidelijke communicatie met andere schepen, bruggen, sluizen en hulpdiensten. Het juiste gebruik van het zendvermogen is daarbij cruciaal. In Nederland gelden duidelijke regels voor het gebruik van hoog en laag vermogen, bedoeld om het marifoonverkeer ordelijk en storingsvrij te houden.
Wat is zendvermogen?
Het zendvermogen van een marifoon bepaalt hoe ver je signaal reikt. Marifoons hebben standaard twee standen:
- Laag vermogen: 1 Watt
- Hoog vermogen: 25 Watt
Een hoger vermogen betekent een groter bereik, maar ook meer kans op storing bij andere gebruikers. Daarom is het gebruik van 1 Watt in Nederland op veel wateren verplicht.
Waarom is 1 Watt verplicht op Nederlandse binnenwateren?
Op de Nederlandse binnenwateren moet je de marifoon standaard op 1 Watt instellen. Dit is wettelijk verplicht.
De reden hiervoor is eenvoudig: Nederland heeft een dicht netwerk van vaarwegen en veel marifoongebruikers. Een te groot zendbereik zou leiden tot:
- storingen op verder gelegen stations
- overlappende communicatie
- onnodige belasting van het marifoonkanaal
Met 1 Watt heb je op binnenwateren vrijwel altijd voldoende bereik om bruggen, sluizen en andere schepen te bereiken. Alleen in uitzonderlijke situaties mag je overschakelen naar 25 Watt.
Wanneer mag je 25 Watt gebruiken?
Het gebruik van hoog vermogen (25 Watt) is toegestaan in de volgende gevallen:
1. Noodsituaties
Bij noodoproepen (Mayday, Pan‑Pan, Securité) mag je altijd hoog vermogen gebruiken om je bereik te vergroten.
2. Kustwateren en open water
Op open water zoals de Noordzee, Waddenzee en delen van de Zeeuwse wateren is 25 Watt toegestaan en soms noodzakelijk vanwege grotere afstanden.
3. Wanneer het expliciet wordt aangegeven
Sommige nautische informatieborden of havenreglementen kunnen aangeven dat hoog vermogen is toegestaan of gewenst.
Hoe stel je het zendvermogen in?
Op moderne marifoons kun je op het display zien of je op 1 Watt of 25 Watt zendt.
Let op:
- Veel marifoonkanalen schakelen niet automatisch terug naar 1 Watt.
- Je moet dus zelf handmatig terugschakelen na gebruik van hoog vermogen.
- Controleer vóór elke uitzending het ingestelde vermogen.
Welke kanalen gebruik je op welk vermogen?
Hoewel de exacte regels per vaargebied kunnen verschillen, gelden in Nederland de volgende richtlijnen:
Binnenwateren
Kustwateren en open zee
- Communicatie met kustwacht: 25 Watt toegestaan
- Scheep‑scheep communicatie: vaak 1 Watt, tenzij afstand groot is
Noodkanalen
- Kanaal 16: nood-, spoed- en veiligheidsverkeer
- Altijd toegestaan op 25 Watt
Waarom is correct zendvermogen zo belangrijk?
Het juiste gebruik van zendvermogen draagt bij aan:
- Veiligheid: minder kans op miscommunicatie
- Efficiëntie: marifoonkanalen blijven vrij van onnodige signalen
- Betrouwbaarheid: minder storing op andere wateren
- Naleving van wetgeving: boetes worden voorkomen
Veelgemaakte fouten bij het gebruik van zendvermogen
- Vergeten terug te schakelen naar 1 Watt
- Onbewust op 25 Watt blijven zenden
- Denken dat 25 Watt altijd beter is
- Niet controleren van het display
- Gebruik van hoog vermogen in drukke vaargebieden
Praktische tips voor veilig marifoongebruik
1. Controleer je instellingen vóór vertrek
Zorg dat je marifoon op 1 Watt staat en dat je weet hoe je snel kunt schakelen.
2. Houd je berichten kort en duidelijk
Gebruik vaste marifoontermen en vermijd lange gesprekken.
3. Luister eerst, zend daarna
Voorkom dat je andere communicatie onderbreekt.
4. Gebruik een externe antenne
Vooral op grotere schepen verbetert dit het bereik aanzienlijk.
5. Test je marifoon regelmatig
Veel havens en kuststations bieden testmogelijkheden. Roep kort en duidelijk op: “<Naam van post>, dit is de<naam van boot>, Hoe ontvangt u mij”?
Noodcommunicatie: wat moet je weten?
In noodsituaties gelden andere regels. Je mag dan:
- hoog vermogen gebruiken
- elk kanaal gebruiken dat nodig is, standaard kanaal 16
- herhaaldelijk zenden
De drie belangrijkste oproepen:
Mayday
Levensbedreigende noodsituatie.
Pan‑Pan
Dringende maar niet levensbedreigende situatie.
Securité
Waarschuwing voor gevaarlijke omstandigheden of belangrijke informatie.
Marifoongebruik voor toeristen en recreanten
Ook voor toeristen die een boot huren is de marifoon een belangrijk hulpmiddel. Veel verhuurbedrijven geven een korte instructie, maar het is verstandig om vooraf basiskennis op te doen.
Wat toeristen vaak willen weten:
- Heb je een marifooncertificaat nodig?
Ja, voor gebruik van een marifoon is een Marifoon Basiscertificaat verplicht. - Mag je zonder certificaat luisteren?
Ja, luisteren mag altijd. - Is 1 Watt voldoende op meren zoals het IJsselmeer?
Ja, meestal wel. Alleen bij grote afstanden of noodsituaties is 25 Watt nodig.
Tip van een local
Veel watersporters vergeten dat je op drukke zomerdagen met 25 Watt soms schepen bereikt die tientallen kilometers verderop varen. Dat zorgt voor ruis en onnodige drukte op het kanaal. Lokale schippers raden daarom aan om altijd even te controleren of je echt hoog vermogen nodig hebt. In 95 procent van de gevallen is 1 Watt meer dan genoeg.
Veelgestelde vragen
Is 1 Watt altijd verplicht?
Op binnenwateren wel. Op kustwateren niet.
Hoe groot is het bereik van 1 Watt?
Gemiddeld 3 tot 5 kilometer, afhankelijk van antennehoogte en omstandigheden.
Hoe groot is het bereik van 25 Watt?
10 tot 25 kilometer of meer, vooral op open zee.
Mag ik een handmarifoon gebruiken?
Ja, maar het bereik is kleiner door de lage antennehoogte.
Bronnenlijst
- Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (voorheen Agentschap Telecom) https://www.rdi.nl
- Rijksoverheid – Marifoon en communicatie https://www.rijksoverheid.nl
- Kustwacht Nederland https://www.kustwacht.nl
- Rijkswaterstaat – Vaarwegen en veiligheid https://www.rijkswaterstaat.nl
- KNMI – Weerwaarschuwingen voor watersporters https://www.knmi.nl