Commandopost Clingendael ontdekken

Commandopost Clingendael behoort tot de meest opvallende overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Op de grens van Wassenaar en Den Haag ligt deze bijzondere bunker verscholen achter het uiterlijk van een boerderij. Juist die camouflage maakt het complex uniek. Hoewel veel voorbijgangers het gebouw jarenlang nauwelijks opmerkten, gaat achter het grote pannendak een massieve bunker schuil die werd gebouwd voor rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart, tijdens de bezetting de hoogste Duitse machthebber in Nederland.

Commandopost Clingendael ligt op een historisch beladen locatie, direct naast de voormalige Prinses Julianakazerne. Deze indrukwekkende bunker werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebouwd als schuil- en commandopost voor rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart, de hoogste Duitse bestuurder in bezet Nederland. Van buiten oogt het complex verrassend onschuldig: de bunker werd namelijk gecamoufleerd als boerderij met een enorm pannendak. Achter deze vermomming gaat echter een massieve betonnen constructie schuil, ontworpen om zware aanvallen te kunnen weerstaan. Samen met de naastgelegen kazerne vormt de bunker een tastbare herinnering aan een donkere periode uit de Nederlandse geschiedenis. Hoewel het bouwwerk niet vrij toegankelijk is, blijft de omgeving voor historisch geïnteresseerde bezoekers bijzonder interessant vanwege de unieke combinatie van verborgen architectuur, militaire geschiedenis en de voortdurende discussie over het behoud van dit bijzondere oorlogserfgoed.

Een verborgen bunker tussen Wassenaar en Den Haag

Wie langs de Van Alkemadelaan en het gebied rond de voormalige Prinses Julianakazerne komt, bevindt zich midden in een landschap waar verschillende lagen geschiedenis samenkomen. Aan de ene kant ligt de voormalige kazerne, die wordt herontwikkeld tot wooncomplex Julia’s Park. Aan de andere kant bevindt zich de bunker van Seyss-Inquart, een tastbare herinnering aan de bezettingsjaren.

Commandopost Clingendael en de Atlantikwall

Commandopost Clingendael maakte deel uit van de Duitse verdedigingswerken die tijdens de Tweede Wereldoorlog langs de Nederlandse kust werden aangelegd. De bunker werd gebouwd in een periode waarin de Duitse bezetter zich voorbereidde op mogelijke geallieerde aanvallen.

Tegelijkertijd kreeg de omgeving een belangrijke militaire functie. De nabijgelegen Prinses Julianakazerne werd in 1943 voltooid. Dat complex was oorspronkelijk bestemd voor een onderdeel van de Ordnungspolizei, een organisatie die onder verantwoordelijkheid viel van de SS-top en onder meer betrokken was bij razzia’s, de bewaking van transporten en de opsporing van verzetsmensen.

Daardoor vormen zowel de bunker als de voormalige kazerne vandaag de dag fysieke herinneringen aan een donkere periode uit de Nederlandse geschiedenis.

Een boerderij die geen boerderij blijkt

Wat Commandopost Clingendael bijzonder maakt, is de manier waarop de bunker werd verborgen. Waar veel bunkers direct herkenbaar zijn als militair bouwwerk, werd hier juist gekozen voor een alledaags uiterlijk. Van buiten lijkt het gebouw op een grote boerderij met een fors pannendak.

Die vermomming was geen toeval. De Duitse bezetter wilde voorkomen dat het gebouw direct zou opvallen vanuit de lucht of vanaf grotere afstand. Daardoor kreeg de bunker een veel minder militair uiterlijk dan veel andere commandobunkers uit dezelfde periode.

Juist dat contrast maakt een bezoek aan de omgeving interessant. Het eenvoudige uiterlijk verhult namelijk een enorme betonnen constructie die ontworpen was om zware aanvallen te kunnen doorstaan.

De discussie over de toekomst

De toekomst van Commandopost Clingendael is al jaren onderwerp van debat. Het Rijksvastgoedbedrijf wil het complex afstoten en verkopen. Daardoor keert regelmatig de vraag terug welke bestemming het gebouw moet krijgen.

Eerdere discussies hebben uiteenlopende voorstellen opgeleverd. Zo werd in het verleden gepleit voor het aanwijzen van de bunker als monument. Ook werd nagedacht over een gezamenlijke aanpak voor de voormalige kazerne en de bunker.

Voorstanders van behoud wijzen erop dat de bunker een uitzonderlijk tastbare herinnering vormt aan de Duitse bezetting. Daardoor heeft het gebouw niet alleen een architectonische waarde, maar ook een historische betekenis die verder reikt dan de regio Wassenaar en Den Haag.

De staat van het gebouw

Hoewel bunkers bekendstaan om hun robuuste constructie, ontsnapt ook Commandopost Clingendael niet aan de invloed van weer en tijd. Aan de buitenzijde zijn tekenen van achteruitgang zichtbaar. Deze zichtbare slijtage onderstreept dat ook een massieve bunker onderhoud nodig heeft. Het gebouw mag dan ontworpen zijn om zware omstandigheden te weerstaan, de tand des tijds laat ook hier zijn sporen achter.

Waarom Commandopost Clingendael belangrijk is

Nederland kent veel herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog, maar slechts weinig locaties combineren camouflage, militaire geschiedenis en een dergelijke historische lading. Commandopost Clingendael is direct verbonden met Arthur Seyss-Inquart, de hoogste Duitse bestuurder in bezet Nederland.

Daardoor vertelt het gebouw niet alleen het verhaal van militaire strategie en verdediging. Het herinnert ook aan de bestuurlijke kant van de bezetting en aan de beslissingen die in die periode grote gevolgen hadden voor Nederland en zijn inwoners.

Voor toeristen vormt de locatie daarom een interessant onderdeel van een historische route door de regio Den Haag, Wassenaar en Clingendael. Hoewel de bunker niet vrij toegankelijk is, blijft de omgeving interessant voor bezoekers die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

Uit eigen ervaring kan ik vertellen dat..

Uit eigen ervaring kan ik vertellen dat de opvallende camouflage direct in het oog springt. Op afstand oogt het gebouw als een forse boerderij met een groot pannendak, terwijl je weet dat zich daarachter een enorme betonnen bunker bevindt. Juist dat contrast maakt de locatie bijzonder.

Wetenswaardigheden voor bezoekers

Commandopost Clingendael ligt vlak bij verschillende historische locaties in de regio Den Haag en Wassenaar. Daardoor kan een bezoek aan de omgeving goed worden gecombineerd met een wandeling door het Haagse Bos, Landgoed Clingendael of andere herinneringslocaties uit de Tweede Wereldoorlog.

Daarnaast laat de bunker zien hoe ver de Duitse bezetter ging om belangrijke commandocentra te verbergen. Het vermommen van een bunker als boerderij was een vorm van camouflage die zelfs tegenwoordig nog indruk maakt.

Veelgestelde vragen over Commandopost Clingendael

Wat is Commandopost Clingendael?

Commandopost Clingendael is een grote bunker uit de Tweede Wereldoorlog die werd gebouwd voor rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart.

Waar ligt Commandopost Clingendael?

De bunker ligt op de grens van Wassenaar en Den Haag, nabij de voormalige Prinses Julianakazerne.

Waarom lijkt de bunker op een boerderij?

Het gebouw werd bewust gecamoufleerd zodat het minder op een militaire installatie zou lijken.

Maakte de bunker deel uit van de Atlantikwall?

Ja, de bunker maakte deel uit van de Duitse verdedigingswerken langs de Nederlandse kust tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Is Commandopost Clingendael te bezoeken?

De bunker is niet vrij toegankelijk en bevindt zich op een afgesloten terrein.

Wat gebeurt er met de bunker in de toekomst?

Daarover bestaat nog altijd discussie. Het Rijksvastgoedbedrijf wil het complex verkopen, maar een definitieve bestemming is voor zover uit de geraadpleegde bron blijkt nog niet vastgesteld.

Bronnen

Share